TÜRKİYE’DE YETİŞEN BAZI CİĞER OTLARININ YARA İYİLEŞTİRİCİ ETKİLERİ

ALEV TOSUN, İPEK SÜNTAR, HİKMET KELEŞ, HATİCE ÖZENOĞLU KİREMİT, YOSHİNORİ ASAKAWA, ESRA KÜPELİ AKKOL

Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2016;13(3):285-291

Ankara University, Faculty of Pharmacy, Department of Pharmacognosy, Ankara, TURKEY

 

Bryofitler geleneksel olarak kesik ve yanık yaralarında, bakteriozis, pulmoner tüberküloz, nevrasteni, kırık, konvülsiyon, üropati, enflamasyon, ateş ve pnömoni tedavisinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de yetişen ve Anadolu’nun güney kesimlerinden toplanan sekiz ciğer otunun eterli ekstrelerinin in vivo yara iyileştirici etkileri çizgisel insizyon ve dairesel eksiyon yara modelleri kullanılarak araştırıldı. Takibinde dokular üzerinde histopatolojik analizler yapıldı. Deneylerde, ham ekstreden hazırlanan %1’lik merhem formülasyonları kullanıldı. İnsizyon yara modelinde, Reboulia hemisphaerica (L.) Raddi (Aytoniaceae), Plagiochasma rupestre (J.R. Forst et G. Forst) Steph. (Aytoniaceae) ve Targionia hypophylla L. (Targioniaceae) eterli ekstreleri sırasıyla %43.1, %38.3 ve %24.1 oranlarında yara gerilme kuvvetinde artış oluşturdu. Reboulia hemisphaerica, Plagiochasma rupestre ve Targionia hypophylla ekstreleri sırasıyla %62.1, %58.0 ve %39.8 kontraksiyon değerleriyle dairesel eksizyon yara modelinde de referans örnek ile karşılaştırılabilir düzeyde ve anlamlı derecede etkili bulundu. Ciğer otlarının daha önceden belirlenmiş birçok biyolojik etkisi bulunmaktadır. Ancak, Türkiye’de yetişen ciğer otlarının yara iyileştirici etkileri daha önce araştırılmamıştır. Bu nedenle, bu çalışmada elde edilen sonuçlar gelecek araştırmlar için önem taşımaktadır. Bununla beraber, bu çalışma bryofitlerin halk arasında yara ve yanık gibi deri problemlerinde kullanımını doğrulamaktadır.