TÜRKİYE’DE YETİŞEN ENDEMİK GYPSOPHİLA LARİCİNA SCHREB. TÜRÜNÜN UÇUCU YAĞ VE YAĞ ASİDİ BİLEŞİMİ

HÜSEYİN SERVİ, BETÜL EREN KESKİN, SEZGİN ÇELİK, ÜMİT BUDAK, BÜŞRA KABABIYIK

Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2019;16(2):220-226

Altınbaş University, Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Botany, İstanbul, Turkey

 

Amaç: Gypsophila türleri, tıbbi ve ticari açıdan çok önemlidirler ve ilginç doğal maddeler içerirler. Bununla birlikte, literatürde Gypsophila türlerinin uçucu yağ ve yağ asidi bileşimi hakkında herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle Gypsophila laricina Schreb.’nin uçucu yağ ve yağ asidi bileşiminin araştırılmasına karar verilmiştir. Gereç ve Yöntemler: Bitki materyali çiçeklenme döneminde toplanılmıştır. G. laricina Schreb. türünün toprak üstü kısmının uçucu yağ bileşimleri gaz kromatografi ve gaz kromatografi-kütle spektrometresi aracılığıyla analiz edilmiştir. Yağ asit bileşimleri gaz kromatografi-kütle spektrometresi aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular: G. laricina Schreb. uçucu yağlarında altmış altı bileşik ve yağ asitlerinde on bileşik tespit edilmiştir. Uçucu yağın ana bileşenleri heksadekanoik asit (%27.03) ve hentriakontan (%12.63) olarak belirlenmiştir. Yağ asidinin ana bileşenleri ise (Z, Z)-9, 12-oktadekadienoik asit metil ester (18:2) %40.4, (Z)-9-octadesenoik asit metil ester (18:1) %35.0 ve heksadekanoik asit metil ester (16:0) %13.0 olarak tespit edilmiştir. Sonuç: Bitki yağ asidi bileşiminin çoklu doymamış yağ asitleri bakımından zengin olduğu saptanmıştır. Bitki uçucu yağının yüksek oranda n-alkan ve yağ aside türevleri içerdiği belirlenmiştir. Bu araştırmadan elde edilen sonuçların, Gypsophila türlerinin kimyası üzerine yapılacak daha ileri araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.