AYŞE UYAN, GÜL DURMUŞ, NURBANU SEZAK, FATMANUR PEPE, TÜRKKAN KAYGUSUZ, NEFİSE ÖZTOPRAK, KEVSER ÖZDEMİR, FİRDEVS AKSOY, SERPİL EROL, MELİHA MERİÇ KOÇ, AHSEN ÖNCÜL, SABAHAT ÇAĞAN AKTAŞ, HÜLYA CAŞKURLU, GÜVEN ÇELEBİ, ÖZLEM KANDEMİR, SELÇUK ÖZGER, REZAN HARMAN, KÜBRA DEMİRAY, ALPAY ARI, SEVİL ALKAN ÇEVİKER, İLKNUR ESEN YILDIZ, ŞİRİN MENEKŞE, GÜNEŞ ŞENOL, SEMA SARI, MUSTAFA DOĞAN, KENAN UĞURLU, MUSTAFA ARSLAN, İREM AKDEMİR, PINAR FIRAT, YEŞİM KÜREKÇİ, DERYA ÇAĞLAYAN, MEHMET UÇAR, RAMAZAN GÖZÜKÜÇÜK, HABİBE TÜLİN ELMASLAR MERT, HANDAN ALAY, HALUK ERDOĞAN, ASLIHAN DEMİREL, NİLGÜN DOĞAN, FUNDA KOÇAK, EMRE GÜVEN, GÜLESER ÜNSAL, HİLAL SİPAHİ, MELTEM IŞIKGÖZ TAŞBAKAN, BİLGİN ARDA, SERCAN ULUSOY, OGUZ RESAT SİPAHİ
Mediterranean Journal of Infection Microbes and Antimicrobials - 2017;6(1):0-0
Giriş: Bu çok merkezli çalışmada, katılan hastanelerde sağlık personeli (enfeksiyon kontrol hemşiresi, hemşire ve personel) yeterliliğinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya toplam yedi bölge, 22 şehirden yoğun bakım ünitesi bulunan 41 merkez katıldı. Enfeksiyon kontrol hemşiresi (EKH) sayısı, yoğun bakım ünitelerindeki hemşire ve yardımcı sağlık personeli işgücü, toplam yoğun bakım yatak sayısı ve dolu yoğun bakım yatak sayısı dört farklı günde [ikisi yaz izin döneminde (27 ve 31 Ağustos 2016), ikisi sonbaharda (12 ve 15 Ekim 2016)] değerlendirildi. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı standartlarına göre hemşire başına düşen maksimum hasta sayısının birinci basamak yoğun bakım ünitelerinde 5, ikinci basamak yoğun bakım ünitelerinde 3 ve üçüncü basamak yoğun bakım ünitelerinde 2 olması gerekmektedir. Yardımcı Sağlık personeli için belirlenmiş bir standart yoktur. Buna karşı 150 yatağa bir EKH’nin mevcut olması gerekmektedir. Bulgular: Toplam yoğun bakım ünitesi sayısı, yoğun bakım yatak sayısı ve EKH sayısı sırasıyla 214, 2377 ve 111 olarak saptandı. EKH sayısı 41 merkezden sadece 12’sinde yeterliydi. Yoğun bakım deneyimi bir yıldan az olan hemşire oranı; birinci basamak yoğun bakım ünitelerinde %19, ikinci basamak yoğun bakım ünitelerinde %25, üçüncü basamak yoğun bakım ünitelerinde %24 idi. Hemşire başına düşen hasta sayısı; birinci basamak yoğun bakım ünitelerinde genellikle beş ve altındaydı ancak üçüncü basamak yoğun bakım ünitelerinde genellikle ikinin üstünde olduğu saptandı. Diğer sağlık personelleri başına düşen hasta sayısı mesai içi minimum 3.8 ve maksimum 4.9, mesai dışı ise minimum 5 maksimum 7.7 idi. Üçüncü, ikinci ve birinci basamak yoğun bakım ünitelerindeki hemşire sayısı yeterli üniteler çok gözlü ki kare testi ile karşılaştırıldığında yaz haftasonu/gece dışında hepsinde p<0.0001 idi yaz haftasonu/gece ölçümünde ise p:0.002 idi. Sonuç: Verilerimiz ülkemizdeki EKH sayısının oldukça yetersiz olduğunu, buna paralel olarak özellikle üçüncü basamak yoğun bakım ünitelerindeki sağlık personeli sayısının yetersiz ve yaklaşık ¼’ünün nispeten deneyimsiz olduğunu ortaya koymaktadır. Sağlık sisteminin yeterli hemşire istihdamı için gerekli düzenlemeleri acil bir şekilde işleme koyması önerilir.
