SANEM HOŞBAŞ, MUSTAFA ASLAN, EKREM SEZİK
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2014;11(2):223-230
Urtica dioica L. diinyamn lhman bölgelerinde geniş yayihs gösteren bir bitkidir. Bitkinin yapraklan başta romatoit artrit olmak üzere, kardiyovasküler hastalıklarda ve diyabette kullanılmaktadır. Aynca antiviral, antioksidan ve anti-enflamatuvar aktivitelere sahiptir. Bitki Türkiye’de halk arasında her derde deva olarak tavsiye edilmektedir. Avrupa Farmakopesi’nde Isırgan yapraklan “Nettle Leaf - Urtica folium” olarak kayıthdı. Monografta yapraklann standardizasyonu Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi (YBSK) kullanılarak klorojenik asit üzerinden yapılıyor olmasına rağmen, Türkiye’de aktarlarda medikal amaçlarla yaprak yerine toprak tistii kısımlan satıldigi bilinmektedir. Çalismamızın amacı Türkiye’nin farklı bölgelerinden toplanan örneklerin içerdiği klorojenik asit miktarlanni birbirleriyle ve Avrupa Farmakopesi standardı ile karsdaştırarak örneklerin farmakopeye uygun olup olmadıklanni tespit etmektir. Ekstraksiyon prosediirii Avrupa Farmakopesi 6.0.’a göre gerçekleştirilmiştir. internal standart olarak /?-kumarik asit kullamlarak klorojenik asit miktarlan hesaplanmistır. Dtizce, Maraş, Isik Dagi ve Palandöken Dagi’ndan toplanan yaprak numunelerindeki klorojenik asit miktarlan sırasıyla %1.91±0.0003, %1.156±0.0019, %0.67±0.00068, %0.63±0.0024 oranlannda tespit edilmiş ve Farmakope standartlanna (> %0.3) uygun bulunmuştur. Toprak tistii kısımlanndan hesaplanan klorojenik asit miktarlan ise sırasıyla %1.047±0.0007, %0.751±0.0033, %0.31±0.0085, %0.488±0.0051 olarak tayin edilmiştir. Ttim numunelerin yapraklannda bulunan klorojenik asit miktan toprak tistii kısımlanndakinden fazladır. Bu çahsma göstermiştir ki yapraklar yerine toprak tistii kısımlann kullanılması uygun değildir.
