Aymen BALIKÇI, Ayşe Firdevs ARACIKUL BALIKCI, Isabelle BEAUDRY-BELLEFEUILLE
Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi - 2026;14(3):227-240
Amaç: Duyusal işlemleme farklılıkları, fonksiyonel dışkılama bozukluğu (FDB) olan çocuklarda görülen tuvalet alışkanlığı güçlüklerinin önemli nedenlerinden biridir. Tuvalet Alışkanlıkları Profili Ölçeği -İkinci Revizyonu (TAPÖ -R2), duyusal temelli tuvalet davranışlarını değerlendiren bir ölçektir; ancak Türkçe versiyonu bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, TAPÖ -R2'nin Türkçeye çevrilmesi, kültürel uyarlamasının yapılması ve içerik geçerliğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: TAPÖ -R2, uluslararası kültürel uyarlama kılavuzları doğrultusunda çeviri, sentez, geri çeviri, uzman değerlendirmesi ve ön test aşamalarını içeren yedi basamaklı bir süreçle Türkçeye uyarlanmıştır. Disiplinler arası bir uzman paneli maddelerin uygunluğunu ve anlaşılırlığını değerlendirmiştir. İçerik geçerliği; Madde Düzeyinde İçerik Geçerlik İndeksi (I -CVI), Ortalama İçerik Geçerlik İndeksi (Ave -CVI) ve düzeltilmiş kappa katsayısı (k*) kullanılarak incelenmiştir. Ölçeğin anlaşılırlığı ve kullanılabilirliği bakım verenlerle gerçekleştirilen ön test aracılığıyla değerlendirilmiştir. Sonuçlar: TAPÖ -R2'nin Türkçe çevirisi, orijinal ölçekle güçlü anlamsal , kavramsal ve kültürel eşdeğerlik göstermiştir. Kültürel ve dilsel uygunluğu artırmak amacıyla bazı uyarlamalar yapılmıştır. Tüm maddeler mükemmel içerik geçerliği değerlerine ulaşmış (I -CVI=1,00; Ave -CVI=1,00; k*=1,00) ve uzmanlar arasında tam görüş birliği (%100) sağlanmıştır. Ön test sonuçları, ölçeğin anlaşılabilir ve uygulanabilir olduğunu göstermiştir. Tartışma: Türkçe TAPÖ -R2'nin içerik geçerliğinin mükemmel olduğu belirlenmiştir. Ölçek, Türkçeye çevrilmiş ve Türk kültürel bağlamına uygun şekilde uyarlanmıştır. Psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesine yönelik daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır.
