ÜÇ FAKTÖRLÜ YEME ÖLÇEĞİNİN TÜRK KÜLTÜRÜNE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

SUZAN ŞEREN KARAKUŞ, HALİME YILDIRIM, ŞENER BÜYÜKÖZTÜRK

TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni - 2016;15(3):229-237

Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü, Turizm Fakültesi, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye

 

Bireyler beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında farklı yeme tutum ve davranışı gösterirler. Birçok faktörden etkilenen yeme davranışlarında meydana gelen bozulmalar hastalıkların oluşumuna zemin hazırlamaktadır. Bu nedenle yeme davranışlarını ve yeme davranış bozukluklarını anlamak önemlidir. Ancak yeme davranışı içsel, çevresel ve sosyal etkileri olan karmaşık bir süreçtir. Yeme davranışlarını anlamak için çeşitli ölçme araçları geliştirilmiştir. Bu ölçme araçlarından biri de 51 madde içeren üç faktörlü yeme ölçeği (Three Factor Eating Questionnare-TFEQ) dir. Bu çalışma üç faktörlü yeme ölçeğinden revize edilen 21 maddelik TFEQ-R21 in Türk kültürüne uyarlanmasını amaçlamaktadır. TFEQ-R21 yeme davranışını bilişsel kısıtlama, kontrolsüz yeme ve duygusal yeme adı altındaki üç alt faktör ile ölçmektedir. Üç Faktörlü Yeme Ölçeğinin Türkçe versiyonu (TFEQ-Tr21)’nun araştırma verileri 258 kişiden elde edilmiştir. TFEQ-Tr21 in geçerliği doğrulayıcı faktör analizi, alt ölçekler arası korelasyonlar ve madde analizi yoluyla incelenmiştir. TFEQ-Tr21 in iç tutarlılığı Cronbach alpha ve McDonald’ın yapısal güvenirlik katsayıları ile incelenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi, TFEQ-Tr21 in yapısının özgün ölçek (TFEQ-R21) ile özdeş olduğunu göstermiştir. Güvenirlik katsayıları da yeterli düzeyde bulunmuştur. Araştırma sonuçları, Türk kültürüne uyarlanan ölçeğin (TFEQ-Tr21) yeme davranışlarının belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güv enilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.