Diatri Nari Ratih, Henytaria Fajrianti, Nunuk Purwanti, Silva Eliana Aspriyanti
European Oral Research - 2026;60(1):38-44
Bu çalışmanın amacı, üç farklı şelasyon özelliğine sahip son yıkama solüsyonunun [etilendiamintetraasetik asit (EDTA), yeni tip gümüş sitrat (NSC) ve nano-kitosan] kök kanal dentininde erozyon ve mineral içeriğe (kalsiyum/fosfor oranı - Ca/P oranı) etkilerini değerlendirmektir. Toplam 28 adet küçük azı dişi kullanıldı ve dört gruba ayrıldı (n = 7): Grup 1: %17 EDTA; Grup 2: NSC; Grup 3: %0,2 nano-kitosan; Grup 4: serum fizyolojik (kontrol). Her grup, toplam 5 dakikalık son yıkama süresi boyunca dakikada 1 ml hacimde, 30-gauge yan delikli iğne kullanılarak ve iğne çalışma boyundan 1 mm kısa olacak şekilde son yıkama ile işlendi. Yıkama solüsyonlarının pH'ı nötr idi. Her diş mezial ve distal olmak üzere ikiye ayrıldı. Mezial bölüm kök kanal dentin erozyonu için, distal bölüm ise Ca/P oranı analizi için kullanıldı. Her bölümde kök kanalın koronal, orta ve apikal seviyeleri değerlendirildi. Kök kanal erozyonu verileri Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri ile, Ca/P oranı ise tek yönlü ANOVA ve Tukey testi ile analiz edildi. Bulgular: EDTA ile işlem gören grupta en yüksek erozyon gözlenirken, nano-kitosan grubunda en düşük erozyon saptandı (p<0,05). Nano-kitosan grubunda en yüksek Ca/P oranı belirlenirken, EDTA grubunda en düşük oran elde edildi (p<0,05). Apikal seviyede, diğer seviyelere kıyasla en yüksek Ca/P oranı ve en düşük erozyon görüldü (p<0,05). Sonuç: Nano-kitosan, tüm kök kanal dentin seviyelerinde en düşük erozyon ve en yüksek Ca/P oranını göstermiştir. Bu nedenle, nano-kitosan potansiyel olarak son yıkama solüsyonu olarak kullanılabilir.
