Peri Sohrabi Molla YOUSEFI
Klimik Dergisi - 2026;39(3):163-167
Amaç: Dördüncü kuşak insan immün yetmezlik virusu (HIV) antijen/antikor testleri tanısal pencere dönemini kısaltmakla birlikte, reaktif sonuçların ek testlerle değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, yüksek sayıda hasta örneğinin değerlendirildiği üçüncü basamak bir laboratuvarda uygulanan HIV tarama ve doğrulama sürecinin aşamalarındaki örnek dağılımının ve doğrulanmış infeksiyonların tanımlanması amaçlandı. Yöntemler: Bu retrospektif tanımlayıcı çalışmada, Mayıs 2024-Ocak 2026 döneminde 18 yaş ve üzerindeki hastalardan alınan ve çalışma veri setinde yinelenmeyen 286 425 serum örneği değerlendirildi. Örnekler Atellica IM veya ADVIA Centaur sistemlerinde dördüncü kuşak HIV antijen/antikor testleriyle tarandı. Aynı platformda tekrarlayan reaktivite gösteren örnekler VIDAS HIV Duo Quick ile çalışıldı; VIDAS-reaktif örnekler ek serolojik doğrulama için referans laboratuvara gönderildi. HIV-1 RNA testleri Haziran 2025 sonuna kadar NeuMoDx, Temmuz 2025'ten itibaren ELITe BeGenius platformunda gerçekleştirildi. Analizler tanımlayıcı olarak yapıldı. Bulgular: İncelenen 286 425 hasta örneğinin 4480'inde ilk platformlarda tekrarlayan reaktivite saptandı (%1.56; %95 güven aralığı: %1.52-%1.61). VIDAS reaktivitesi 1378 örnekte (%30.76) devam etti; 3102 örnek (%69.24) VIDAS-non-reaktifti ve bu gruba HIV-1 RNA veya referans doğrulama uygulanmadı. Referans laboratuvara gönderilen 1378 örneğin 188'inde (%13.64) HIV infeksiyonu doğrulandı; 100'ü yeni tanı, 88'i önceden tanılı hastalara aitti. Kalan 1190 örneğin nihai sonuçları ve ek test bilgileri çalışma veri setinde bulunmadığından bu örnekler sınıflandırılamadı. Çalışma döneminde tanı ve izlem amaçlarıyla toplam 5050 HIV-1 RNA testi gerçekleştirildi. Sonuç: İlk tarama platformları ile VIDAS arasında uyumsuz reaktivite gözlendi. Bu uyumsuzluğun düşük ön test olasılığı, testlerin antijen ve antikor yakalama tasarımları ile analitik eşiklerinin farklılığı ve özgül olmayan reaktivite gibi çeşitli faktörlerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Ancak VIDAS-nonreaktif örnekler ile nihai sonuçları veri setinde bulunmayan VIDAS-reaktif örneklerde doğrulama verisi olmadığından bu çalışma kapsamında testlerin duyarlılığı, özgüllüğü, pozitif ve negatif prediktif değerleri hesaplanamadı.
