GÜLAY İLKHAN DAŞDEMİR, HAKAN ÇELİKHİSAR
Boğaziçi Tıp Dergisi - 2020;7(1):1-10
GİRİŞ ve AMAÇ: Kabin memuru, pilot ve diğer uçuş ekibi personelinde sigara ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Uçuş sırasında sigara içmek yasaktır. Bu araştırmada, özellikle uzun uçuşlarda sigara içen ve içip bırakan uçuş personelinin sigarayla ilişkili alışkanlıklarını ve uçuş sırasında nikotin eksikliğine bağlı en sık hangi semptomları yaşadıklarını, bu durumla nasıl başa çıkmaya çalıştıklarını yaptığımız anketle değerlendirmek istedik. YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu çalışmada, ülkemizde Mayıs ile Temmuz 2019 tarihleri arasında farklı havayollarında yurtiçi ve yurtdışına uçuş yapan, kabin memuru, pilot ve diğer uçuş ekibine, yaklaşık üç aylık sürede, birden fazla şıklı anket yapıldı. Anket, mail aynı zamanda İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı ile İzmir Adnan Menderes havalimanlarında basılı evrak şeklinde onayları alındıktan sonra gönüllülük esasına göre yapıldı. Sigara kullanma kriteri olarak günde en az bir sigara içiyor ya da içmiş olmak; bırakmış olma kriteri olarak da bir yıl süreyle hiç sigara içmemiş olmak kabul edildi. BULGULAR: Çalışma toplam 263 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların %18.3’ü uçuş esnasında nikotin eksikliği hissetmekte, %9.9’u nikotin eksikliğini sıklıkla hissetmekte, %47.5’i ise bazen hissetmekte, %24.3’ü ise nikotin eksikliği hissetmemekteydi. Uçuş esnasında nikotin eksikliğini hissetmeye en fazla etki %36.9 oran ile çay kahve vb sigarayı hatırlatan ritüeller idi. Bunu %34.6 oranı ile uzun uçuş süresi takip etmekteydi. Katılımcıların %52.1’i nikotin eksikliği ile yeme-içme atıştırma yaparak başa çıkmakta, %35’i baskılayarak, %9.1’i nikotin bandı takarak başa çıkmaya ça-lışmaktadır.Nikotin eksikliğine bağlı davranış şekli olarak, en sık yeme arzusu gözlenirken bunu sıra-sıyla huzursuzluk ve konsantrasyon eksikliği takip ediyordu. TARTIŞMA ve SONUÇ: Uçuş personelinde sigara bağımlılığı önemli bir sorun olup çalışanları gerek verimlilik gerekse psikolojik olarak zorlayabilir. Bu tanımlı özel grup içinde yaptığımız araştırma tütün bağımlılığı ile baş etme yöntemlerini incelemeyi amaçlamış olup benzer spesifik gruplar için başarılı tütün kontrol ve terk yöntemlerinin geliştirilmesi amacıyla araştırmalara ihtiyaç vardır.
