Hadijah MBONDE, Dilek ÖZTAŞ
Medical Research Reports - 2026;9(1):62-76
Amaç: Bu çalışma, Kampala, Uganda'da tüberküloz önleme ve kontrol programlarının uygulanmasını engelleyen zorlukları belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Kampala'da en az iki yıldır yaşayan, 18 -65 yaş arası tüberküloz hastalarına sağlık çalışanları tarafından yapılandırılmış anketler uygulanarak kesitsel bir çalışma yürütülmüştür. Katılımcılar (n=413) basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %63,4'ü tüberküloz tanısını aile üyelerine açıklamamış, %59,6'sı HIV ile koenfekte bulunmuş ve %64,3'ü tüberküloz tedavisi dışında ek ilaçlara ihtiyaç duymuştur. Ayrıca %53,8'i tüberküloz tedavisi hakkında sınırlı bilgiye sahipken, %64,2 'si semptomların erken düzelmesi nedeniyle tedaviyi iki ay içinde bırakma eğilimi göstermiştir. Bu faktörler, tüberküloz önleme ve kontrol çabalarının etkinliğini önemli ölçüde zayıflatmıştır. Sonuç: Kampala'daki mevcut tüberküloz önleme ve kontrol programlarının etkinliğini azaltan başlıca engeller; ilaç alımı sırasında gıda yetersizliği, hastaların tüberküloz durumlarını aile üyelerine açıklamaktan kaçınmaları, damgalanma ve ayrımcılık korkusu, tedaviye ilişkin sınırlı bilgi, semptomların erken düzelmesi nedeniyle tedaviyi zamanından önce bırakma, HIV koenfeksiyonu ve verem ilaçlarıyla birlikte ek ilaç kullanma zorunluluğudur.
