BEGÜMHAN ÖMEROĞLU GÜLADA, HANDAN HANIM ÖRSKAYA, ABDURRAHMAN FATİH AYDIN, CANAN KÜÇÜKGERGİN, HALUK TARIK KANİ, YEŞİM ÖZEN ALAHDAB, ÖZLEN ATUĞ, FATMA ESRA GÜNEŞ
Turkish Journal of Health and Sport - 2025;6(2):44-51
Amaç: Beslenme düzenleri hastalıkların seyrinde önemli bir rol oynayabilir. Bu çalışmada ülseratif kolit hastalarında Akdeniz diyeti ve diyetin inflamatuvar potansiyeli ile belirli biyobelirteçler arasındaki ilişki araştırılmıştır. Yöntemler: Çalışmaya şubat 2022-temmuz 2024 tarihleri arasında inflamatuvar bağırsak hastalıklarına özgü bir kliniğe başvuran, hastalığın aktif döneminde olan 18-65 yaş arası yetişkin ülseratif kolitli hastalar dahil edilmiştir. Hastaların Malondialdehit (MDA), İleri Oksidasyon Protein Ürünü (AOPP), C-Reaktif Protein (CRP), Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ESR), Hemoglobin (Hb), Hematokrit (Hct), Albumin ve Toplam Protein seviyeleri ile Basit Klinik Kolit Aktivite İndeksi (SCCAI), Mayo skoru, diyetin inflamatuvar potansiyeli (proveya anti-inflamatuvar), Diyet İnflamatuvar İndeksi (DII), Akdeniz diyeti skoru (MedDietScore) ve Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (MDQI) arasındaki ilişki kesitsel tanımlayıcı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışma kapsamında 102 hasta ile görüşüldü ve hastalığın aktif döneminde yaş ortalamaları 38,58±12,02 yıl olan 36 yetişkin (ortanca SCCAI 9 ve Mayo 7) çalışmaya dahil edildi. Hastalık aktivite sınıflamasına göre katılımcıların diyetinin inflamatuvar potansiyeli değişmektedir (p=0,008). Diyetin inflamatuvar potansiyeli ile MDA, AOPP, CRP ve ESR arasında anlamlı bir fark vardır (p<0,05). Ayrıca hastaların DII ile MDA, AOPP, CRP ve ESR seviyeleri arasında pozitif yönde bir korelasyon bulunmuştur (sırasıyla rs=0,375, p<0,024; rs=0,375, p<0,024; rs=0,375, p<0,024 ve r=0,509, p<0,002). Sonuçlar: Şiddetli hastalık aktivitesi olan hastalarda DII’nin yüksek olduğu bulunmuştur. Bu durum şiddetli hastalık aktivitesi gösteren hastaların diyetlerinin pro-inflamatuvar özellikte olduğunu işaret etmektedir. Ayrıca, diyetin inflamatuvar potansiyeli ile MDA, AOPP, CRP ve ESR arasında bir ilişki bulunmaktadır. Gelecekte ülseratif kolit hastalarının DII’lerinin değerlendirilmesi, kişiselleştirilmiş beslenme stratejilerinin geliştirilmesi açısından değerli bir araç olabilir.
