Hatice Eftal Şeyda KANAL
Hitit Medical Journal - 2026;8(3):486-497
Amaç: Bu araştırmanın amacı, yapay zeka tabanlı sohbet robotlarının Türkiye Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında taranan kanserler ve tarama stratejilerine ilişkin bilgi düzeylerini değerlendirmek ve bu bilgileri tıp fakültesi son sınıf öğrencileri ile karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel tipteki bu araştırma Şubat-Mart 2026 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi son sınıf öğrencileri üzerinde yürütüldü. Evrenin tamamına ulaşılmaya çalışıldı ve 162 intörn hekim çalışmaya dahil edildi (katılım oranı: %98,1). Veriler 38 maddelik yapılandırılmış bir veri toplama formu ile elde edildi. Kanser tarama bilgisine ilişkin sorular aynı zamanda dört yapay zeka sohbet robotuna (ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Grok) standartlaştırılmış şekilde yöneltildi. Yapay zeka asistanları ücretsiz sürümlerinde, varsayılan sistem ayarları ile ve Türkçe dilinde kullanıldı. Yanıtların doğruluğu Türkiye Kanser Kontrol Programı (2021) rehberi esas alınarak değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 24,0+/-1,3 yıl olup %50,6'sı kadındı. Öğrencilerin %93,8'i meme, %87,0'ı kolorektal ve %79,6'sı serviks kanseri taramasını doğru bildi. Yapay zeka asistanları program kapsamında taranan üç kanser türünü de doğru yanıtladı. Ancak tarama yaş aralıkları, sıklıkları ve yöntemlerine ilişkin sorularda yapay zeka asistanlarının performansı değişkenlik gösterdi. Meme kanseri taramasında kendi kendine meme muayenesini doğru belirten tek asistan Gemini oldu. Serviks kanseri taramasında güncel tarama yöntemi olan yalnızca HPV-DNA incelemesini doğru yanıtlayan tek asistan Grok idi. Kolorektal kanser taramasında ChatGPT kolonoskopiden söz etmedi. Sonuç: Yapay zeka sohbet robotları kanser taramalarına ilişkin bazı konularda doğru bilgiler sunabilmekle birlikte tarama stratejileri konusunda önemli hata ve eksiklikler içerebilmektedir. Bu durum, özellikle ülkeye özgü ulusal tarama programları söz konusu olduğunda yapay zeka kaynaklı sağlık bilgilerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
