Emine BAYLAR, Aslı YÜKSEL, Pelin BİNTAŞ ZÖRER
Klinik Psikoloji Dergisi - 2026;10(1):54-68
Akademik tükenmişlik, akademik alanda uzun süreli stres ve yoğun çalışma yükünün bir sonucu olarak ortaya çıkan fiziksel ve duygusal yorgunluk hali olarak tanımlanmaktadır. Tükenmişliğin bireyin sağlığı ve genel yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkileri olduğu bilinmekle birlikte, alanyazında erken yaşam deneyimleri olarak ele alınan bağlanma örüntüleri ve mükemmeliyetçiliğin, tükenmişlik ile ilişkili önemli faktörler olduğu vurgulanmıştır. Bu doğrultuda akademik tükenmişliğin öğrenciler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve önlemek amacıyla tükenmişliğin temelinde yatan mekanizmaların araştırılması büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin bağlanma örüntüleriyle akademik tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide mükemmeliyetçiliğin aracı rolünü incelemektir. Veriler çevrimiçi ortamda toplanmış olup, çalışma grubunu yaş ortalaması 23.64 olan 227'si kadın, 79'u erkek olmak üzere toplam 306 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcılardan veri toplarken Demografik Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik -Öğrenci Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II ve Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği uygulanmıştır. Mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarına bakıldığında yalnızca davranışlardan şüphe, her iki bağlanma örüntüsünün de akademik tükenmişlik ile ilişkisinde aracı rol üstlenirken; ailesel beklenti ve ailesel eleştiri boyutunun ise yalnızca kaygılı bağlanma ile akademik tükenmişlik arasındaki ilişkide aracı rol üstlendiği görülmüştür. Bulgular, mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarıyla bağlanma örüntüleri arasındaki farklılıkları inceleyerek alanyazını genişletmiştir.
