Ana Ferreira, Cristina Trigo Cabral, Ernesto Fonseca, Marta Relvas
European Oral Research - 2026;60(1):1-10
Bu sistematik derleme, üniversite öğrencileri arasında dişeti çekilmesi (DÇ) prevalansını, yaygınlığını, şiddetini ve dağılımını kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. DÇ, estetik ve fonksiyonel sonuçlarıyla önemli bir periodontal sorun olup, epidemiyolojik çalışmalarda yeterince temsil edilmeyen genç bir yaş grubuna odaklanılmıştır. PRISMA kılavuzlarına uygun olarak önceden planlanan bir protokole göre, son 20 yılda yayımlanan çalışmalar PubMed, Web of Science, Cochrane ve EBSCO veri tabanlarında sistematik bir arama stratejisi ile taranmıştır. Uygunluk kriterleri PICO çerçevesine göre belirlenmiştir: Popülasyon-üniversite öğrencileri; Müdahale/Maruziyet-DÇ varlığı; Karşılaştırma-DÇ olmayan öğrenciler; Sonuç-prevalans oranları olarak tanımlanmıştır. Çalışmaların metodolojik kalitesi ve yanlılık riski, çalışma tasarımına uygun Joanna Briggs Institute (JBI) kontrol listeleri ile değerlendirilmiştir (kesitsel, kohort, olgu-kontrol ve randomize kontrollü çalışmalar). Başlangıçta belirlenen 299 makaleden dokuzu dahil edilme kriterlerini karşılamış ve toplam 1.619 katılımcıyı kapsamıştır. Dahil edilen çalışmaların tasarımı, örnekleme, ölçüm yöntemleri ve bildirilen prevalans oranları açısından önemli farklılıklar göstermektedir ve prevalans %29,4 ile %82,6 arasında değişmektedir. Yaş, cinsiyet, ağız hijyeni alışkanlıkları, fırçalama tekniği ve basıncı, oklüzal interferanslar ve anatomik faktörler DÇ ile ilişkilendirilen risk unsurları olarak öne çıkmaktadır. Bu sistematik derleme, üniversite öğrencileri arasında yüksek oranda dişeti çekilmesi görüldüğünü göstermektedir. Bu durum, bu yaş grubunda hedefe yönelik koruyucu stratejiler ve eğitici müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Nedenselliği netleştirmek ve uygun koruyucu programları şekillendirmek için iyi tasarlanmış ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.
