Merve BULGUROĞLU, Halil İbrahim BULGUROĞLU, Selcan SUİÇMEZ, Başak Ezgi GÖKTAŞ
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(2):182-189
Amaç: Bu çalışma, performans verileri ile davranışsal gözlemleri birleştirerek üniversite öğrencilerinde farklı fiziksel aktivite yoğunluklarının yürütücü işlevlerle ilişkisini incelemeyi amaçlamıştır. Materyal ve Metot: Kesitsel çalışmaya 212 lisans öğrencisi (112 kadın, 100 erkek; yaş ort.: 21,21 +/- 1,91) katılmıştır. Aktivite düzeyleri IPAQ-SF ile, yürütücü işlevler ise Stroop Testi -TBAG Formu ve BRIEF-A envanteri kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Pearson korelasyonu, tek yönlü ANOVA ve yaş ile cinsiyet kontrol edilerek orta-yüksek şiddetli fiziksel aktivitenin yordayıcı etkisini belirlemek için hiyerarşik çoklu regresyon kullanılmıştır. Bulgular: Yüksek toplam ve orta-yüksek şiddetli aktivite, daha iyi yürütücü işlevlerle ilişkili bulunmuştur. Orta-yüksek şiddetli aktivite; düşük Stroop interferansı, daha iyi Üstbiliş İndeksi ve Global Yürütücü Kompozit skorları ile ilişkili bulunmuştur. Aksine, sedanter süre daha düşük yürütücü performansla ilişkilidir. Regresyon analizleri, orta-yüksek şiddetli aktivitenin anlamlı bir yordayıcı olduğunu doğrulamıştır. Aktif öğrenciler daha iyi Stroop ve Üstbiliş skorları sergilerken, Davranışsal Düzenleme açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuçlar: Üniversite öğrencilerinde yeterli düzeyde fiziksel aktivite, gelişmiş inhibitör kontrol ve üstbilişsel yeteneklerle ilişkilidir; sedanter davranış ise yürütücü verimliliğin azalmasıyla ilişkilidir. Kampüslerde fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi bilişsel ve fiziksel sağlığı destekleyebilir.
