ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE GIDA OKURYAZARLIĞI, SÜRDÜRÜLEBİLİR BESLENME DAVRANIŞLARI VE SAĞLIKLI YEME İNDEKSİ

Arife MACİT, Nagihan KIRCALI HAZNEDAR, Akgün YEŞİLTEPE

Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(2):410-417

Munzur University, Faculty of Health Sciences, Department of Nutrition and Dietetics, Tunceli, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, üniversite öğrencileri arasında gıda okuryazarlığı, sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme davranışları ve Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ) puanları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, genel bilgiler, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ölçeği (SHEB), gıda okuryazarlığı ölçeği (FOODLIT) ve 24 saatlik beslenme hatırlama verilerini içeren yapılandırılmış bir anket kullanılarak 301 gönüllü üniversite öğrencisi arasında gerçekleştirilmiştir. Tüm katılımcılar için 24 saatlik veriler kullanılarak Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ-2015) hesaplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi JASP (versiyon 0.19.0) ve SPSS (versiyon 26.0) yazılımları kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin ortalama SHEB, FOODLIT ve SYİ puanları sırasıyla 2,93+/-0,82, 33,13+/-12,55 ve 41,22+/-11,44 olarak belirlenmiştir. FOODLIT ile SHEB arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmış (r=0,418; p<0,05); FOODLIT puanlarının SHEB'deki varyansın %17,5'ini açıkladığı görülmüştür (R2=0.175). Alt boyut analizlerinde çevresel duyarlılık ile seçim-planlama becerileri öne çıkarken, SYİ puanları ile diğer değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Sonuç olarak, gıda okuryazarlığının sürdürülebilir beslenme davranışları ile ilişkili olduğu, ancak bu ilişkinin diyet kalitesine doğrudan yansımayabileceği değerlendirilmektedir.