Gözde GÖÇMEN, Tuba DENİZCİ, Betül DÜŞÜNCELİ
Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;16(61):1-20
Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'deki üniversite öğrencilerinde duygusal zekâ ve bağlanma stillerinin psikolojik esneklikle ilişkili yordayıcı rolleri ile psikolojik esneklik puanlarının cinsiyet, çocukluk dönemindeki birincil bakım veren ve yaşam boyu travmatik yaşantı bildirme durumuna göre farklılaşıp farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Yöntem: Kesitsel ve ilişkisel araştırmaya, kolayda ve öz-seçimli örneklemeyle ulaşılan, lisans, yüksek lisans veya doktora programlarına kayıtlı 513 üniversite öğrencisi katılmıştır. Veriler Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği, Duygusal Zekâ Özelliği Ölçeği-Kısa Formu ve Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanılarak çevrim içi toplanmıştır. Pearson korelasyon analizi ve sıralı hiyerarşik çoklu regresyon uygulanmış; grup karşılaştırmalarında etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanmış, Holm düzeltmesi kullanılmıştır. Bulgular: Duygusal zekâ boyutları psikolojik esneklikteki varyansın %44,6'sını açıklamıştır. İyi oluş ve sosyallik pozitif, öz kontrol küçük negatif yordayıcı iken duygusallık anlamlı değildir. Bağlanma stillerinin eklenmesiyle açıklanan varyans %51,8'e yükselmiştir. Artımlı katkı anlamlı ve küçük-orta düzeydedir (DeltaR² = .072, f² = .149). Tam modelde güvenli ve kaçıngan bağlanma pozitif, kaygılı-kararsız bağlanma negatif yordayıcıdır; ancak kaçıngan bağlanmanın pozitif düzeltilmiş katsayısı ihtiyatla yorumlanmalıdır. Holm düzeltmesinden sonra kadınların yalnızca anda olma puanları daha yüksek bulunmuş; bakım veren grupları arasında fark saptanmamıştır. Travmatik yaşantı bildiren öğrencilerin anda olma, kabul, ayrışma ve toplam psikolojik esneklik puanları daha düşüktür; grup farkları küçüktür. Sonuç: İyi oluş, sosyallik ve bağlanma stilleri psikolojik esnekliğin istatistiksel yordayıcılarıdır. Bağlanma stilleri küçük-orta düzeyde artımlı katkı sağlamıştır. Bulgular kesitsel tasarım, öz-seçimli örneklem ve bazı alt ölçeklerdeki düşük iç tutarlılık dikkate alınarak yorumlanmalıdır.
