ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞININ SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE ORTOREKSİYA NERVOZA ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Hürmet KÜÇÜKKATIRCI BAYKAN, Vesile ŞENOL

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(1):156-162

Cappadocia University School of Health Sciences, Department of Nutrition and Dietetics, Ürgüp/Nevşehir, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmada, üniversite öğrencileri arasında sosyal medya bağımlılığı ile sosyal görünüş kaygısı ve ortoreksiya nervoza arasındaki ilişki incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ve tanımlayıcı çalışma, 2020 -2021 eğitim -öğretim yılı bahar döneminde Kapadokya üniversitesinde öğrenim gören 1000 öğrenci (429 erkek, 571 kadın) ile yürütülmüştür. Sosyal medya bağımlılığı "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMAS) (Yetişkin Formu)" ; sosyal görünüş kaygısı "Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (SAAS)"; ortoreksiya nervoza ise "ORTO -11" soru ölçeği aracılığıyla saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların antropometrik ölçümleri de değerlendirilmiştir. Bulgular: Sosyal görünüş kaygısı ve ortorektik semptomların erkeklerde kadınlara kıyasla daha yüksek ve yaygın olduğu bulunmuştur (sırasıyla p<0,001 ve p<0,05). Her iki cinsiyette de SMAS ve SAAS'den elde edilen puanlar arasında pozitif, zayıf korelasyon saptanmıştır (sırasıyla r=0,269, p<0,001; r=0,238, p<0,001). Sadece erkeklerde SMAS ve ORTO -11'den elde edilen puanlar arasında pozitif, çok zayıf korelasyon bulunmuştur (r=0,093, p<0,001). Sonuç: Erkek öğrencilerde sosyal görünüş kaygısı ve ortoreksiya nervoza semptomları kadınlara kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Sosyal medya bağımlılığı ile sosyal görünüş kaygısı arasında her iki cinsiyette zayıf pozitif korelasyon, yalnızca erkeklerde sosyal medya bağımlılığı ile ortorektik eğilim arasında çok zayıf pozitif korelasyon saptanmıştır. Bulgular, sosyal medya bağımlılığının gençlerin beden algısı ve sağlıklı yeme davranışları üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini göstermektedir. Genç neslin sağlığını olumsuz etkileyen ve yeme davranışı bozukluklarına zemin hazırlayan bu bağımlılığın azaltılması için gençlere yönelik eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları yürütülmelidir.