Yasemin UZUN
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(3):314-322
Fantastik yazın, gerçeklik ile hayal dünyası arasındaki sınırları esneterek okuyucuda hem estetik hem de psikolojik deneyimler yaratma imkânı sunan bir edebî tür olarak öne çıkmaktadır. Bu tür metinler, bireylerin hayal gücünü kullanarak sembolik düşünme yetilerini geliştirmelerine ve dil aracılığıyla özgün, yaratıcı anlatılar inşa etmelerine imkân tanır. Bu nedenle yaratıcı yazma öğelerinin tespitinde fantastik yazın, özellikle öğrencilerin yazılı anlatılarının incelenmesinde ideal bir alan olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda, gerçekleştirilen çalışmada katılımcılar tarafından kaleme alınan yirmi fantastik hikâye, yaratıcı yazma öğeleri açısından kapsamlı bir biçimde analiz edilmiştir. Analiz sürecinde, hikâyelerde mekân kullanımı, özgünlük, sembolik öğeler ve arketipsel yapılar temel kriterler olarak ele alınmıştır. Katılımcıların yazılı anlatıları içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve veriler MAXQDA 2024 yazılımı kullanılarak sistematik biçimde çözümlenmiştir. Analiz sürecinde yaratıcı yazma öğeleri ile analitik psikoloji temelinde arketipler dikkate alınarak çok boyutlu bir yaklaşım benimsenilmiştir . Bulgular, katılımcıların hikâyelerinde mekânları hem gündelik hem de fantastik boyutlarda kullanarak atmosfer ve karakterlerin içsel yolculuklarını yansıttıklarını göstermektedir. Hikâyelerde geleneksel masal ve mitolojik öğeler modern ve özgün bir biçimde yeniden yorumlanmış; semboller aracılığıyla bireysel dönüşüm, cesaret, korku ve bilgelik gibi psikolojik temalar somutlaştırılmıştır. Kahraman ve bilge arketipleri hikâyelerin merkezinde yer alırken , gölge, anima/animus, persona ve yardımcı figürler yolculuğu ve psikolojik bütünlüğü destekleyen ikincil öğeler olarak işlev görmüştür. Araştırma, fantastik hikâyelerin eğitimsel bağlamda katılımcıların yaratıcı düşünme, sembolik okuma ve duygusal -psikolojik farkındalık geliştirme süreçlerinde etkili bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.
