Necati BÜKECİK, Orhan ÇAKIR, Berfin YAZIN, Şeyda BALTÜRK, Gizem BAŞDAŞ
Family Practice and Palliative Care - 2026;11(2):143-149
Giriş: Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH), dünya genelinde ve Türkiye'de yüksek prevalansı nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Üniversite öğrencileri, riskli cinsel davranışlar nedeniyle hassas bir gruptur; ancak bu alandaki bilgi düzeyleri genellikle yetersizdir. Bu çalışmanın amacı, sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin CYBH bilgi düzeylerini değerlendirmek ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma, 2023-2024 akademik yılında İzmir Tınaztepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören 1.210 öğrenciden gönüllü olarak katılan 554 öğrenci ile yürütülmüştür. Veriler çevrim içi Google Forms aracılığıyla "Birey Tanıtım Formu" ve "Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Bilgi Ölçeği" ile toplanmıştır. Analizler SPSS programında tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi uygun şekilde kullanılarak yapılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin toplam CYBH bilgi puanı ortalaması 25 puan üzerinden 11,5+/-4,03 olup, maksimum puanın %46,0'sına karşılık gelmektedir. Katılımcıların %74,9'u danışmanlık almadığını, %76,7'si bulaşma yollarını bildiğini belirtmiştir. Alt boyut puan ortalamaları; bulaş/korunma 1,79+/-1,12, etken 1,22+/-1,27, genel bilgi 5,19+/-1,25, neden-sonuç 0,95+/-0,95, semptom 1,20+/-0,92 ve tedavi/korunma 2,38+/-1,21'dir. Kadınlar, 20 yaş ve üzeri öğrenciler ve ebelik bölümü öğrencileri daha yüksek bilgi puanına sahiptir. Yaş, cinsiyet, sınıf, bölüm, aile yapısı, ebeveyn eğitim düzeyi, daha önce danışmanlık alma, bulaşma yollarını bilme ve sigara kullanımı ile bilgi puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Alkol kullanımı açısından fark anlamlı bulunmamıştır (p=0.082). Sonuç: Araştırma sonuçları, öğrencilerin CYBH bilgi puanlarının maksimum puanın yarısının altında olduğunu ve bilgi puanlarının sosyodemografik özellikler ile sağlık davranışlarından etkilendiğini göstermektedir. Üniversite müfredatına cinsel sağlık konularının daha fazla entegre edilmesi ve genç erişkinlere yönelik yapılandırılmış farkındalık programlarının geliştirilmesi gerekmektedir.
