Şadiye Berna AYKAN
Sağlık Akademisi Kastamonu - 2026;11(2):62-77
Giriş: COVID -19 pandemisi, bireylerin günlük yaşam alışkanlıklarında ve hijyen uygulamalarında önemli değişikliklere neden olmuştur. Bu süreçte enfeksiyonun önlenmesine yönelik alınan önlemler, özellikle el, gıda ve kişisel hijyen davranışlarının yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Amaç: Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin temel hijyen davranışlarını ve pandemi sürecinin bu davranışlar üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte yürütülen araştırmada veriler, çevrimiçi olarak hazırlanan Google Form aracılığıyla toplanmıştır. Öğrencilere pandemi öncesi ve pandemi dönemindeki hijyen davranışlarını değerlendirmek amacıyla el hijyeni, gıda hijyeni ve kişisel hijyen başlıkları altında sorular yöneltilmiştir. Verilerin analizinde hijyen davranışları ayrı ayrı puanlanmış, her katılımcı için pandemi öncesi ve pandemi dönemine ait toplam hijyen puanları hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS for Windows 22.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya toplam 301 öğrenci katılmıştır. Genel hijyen davranışı ve toplam hijyen puanlarının pandemi öncesi ve pandemi döneminde cinsiyet, aile tipi, yaşanılan yer ve gelir düzeyi gibi değişkenlerden anlamlı düzeyde etkilenmediği belirlenmiştir. Bununla birlikte kişisel hijyen davranışlarının yaşanılan yer ve aile tipi ile ilişkili olduğu, gıda hijyeni ve el hijyeni davranışlarının ise cinsiyetten etkilendiği saptanmıştır. Pandemi sürecinde el hijyeni ve gıda hijyenine verilen önemin arttığı, dezenfektan kullanımının yaygınlaştığı ve elleri tamamen kurutma davranışının daha sık uygulandığı belirlenmiştir. Sonuç: Pandemi süreci öğrencilerin hijyen davranışlarını olumlu yönde etkilemiştir. Doğru ve sürdürülebilir hijyen alışkanlıklarının geliştirilmesi için üniversitelerde ve çalışma alanlarında düzenli, güncel ve sürekli eğitim programlarının sürdürülmesi önerilmektedir.
