SERAP SAYAR, MUHAMMET ERDEM, ALPEREN GÖKTAŞ, ALİ HAYDAR AKALIN, ALPASLAN HAN ÇOBAN, KÜBRA AVCI, OĞUZHAN İLHAN
KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2021;2(1):9-19
Amaç: Bu çalışmada testis kanseri için risk grubunda olan üniversite öğrencilerinin kendi kendine testis muayenesi (KKTM) ile ilgili farkındalık durumlarını, inanç ve uygulamalarını incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel olarak, Konya’da bir üniversitede 2019-2020 eğitim-öğretim yılı, Ocak-Mart 2020 tarihlerinde yürütüldü. Araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden, toplam 310 erkek öğrenciye ulaşıldı. Veri toplamada, araştırmacılar tarafından oluşturulan anket formu ile “Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği’’ kullanıldı. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 21,6 ±2,3 olup, 99,7%’si bekar, %81,6’sının daha önce KKTM duymadığı, %91,0’inin hayatında hiç KKTM yapmadığı bulunmuştur. Daha önce testis kanseri hakkında bilgi alanların oranı %39,0 olup, bu öğrencilerin %14’ü düzenli olarak KKTM yapmaktadır (p=0,000). Ayrıca bu öğrencilerin önemseme puan ortalamaları bilgi almayanlara göre daha yüksektir (p=0,015). Daha önce testisleri ile ilgili sorun yaşayan öğrencilerin oranı ise %4,8 olup, bu öğrencilerin %53,3’ü düzenli KKTM yapmakta (p=0,000) ve testisleri ile ilgili sorun yaşayan ile yaşamayanların duyarlılık puanları benzerdir (p=0,998). KKTM’nin düzenli olarak yapılmasının gerekli olmadığını düşünenlerin, engeller puan ortalaması gerekli olduğunu düşünenlerden daha yüksektir (p=0,000). Öğrencilerin sınıf düzeyi arttıkça da yararlar ve öz etkililik puan ortalamaları artmaktadır (p=0,001). Sonuç: KKTM yapan ve testis kanseriyle ilgili bilgi alan öğrencilerin oranının oldukça düşük olduğu bulunmuştur. Bu doğrultuda, öğrenciler için bilgi ve farkındalıklarının artırılması için eğitim programlarının düzenlenmesi önerilmektedir.
