Ömer DAMAR, Mahmut YAMAN
Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(3):655-665
Amaç: Temel ilk yardım ve temel yaşam desteği (TYD), ani hastalıklar ve travmatik olaylarda yaşam kurtarıcı erken müdahalelerin temelini oluşturmaktadır. Üniversite öğrencileri sosyal ve akademik yaşamları nedeniyle acil durumlarla karşılaşma açısından risk altında olmalarına rağmen, bu konudaki bilgi düzeyleri yeterince bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin temel ilk yardım ve TYD konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmektir. Yöntemler: Türkiye genelindeki farklı üniversite ve fakültelerde öğrenim gören 852 öğrencinin dahil edildiği çok üniversiteli, kesitsel ve analitik bir çevrim içi anket çalışması yürütüldü. Veriler yapılandırılmış çevrim içi anket formu ile toplandı. Bilgi düzeyi, temel ilk yardım ve TYD konularını kapsayan 28 soruluk bilgi testi ile değerlendirildi. Her doğru cevap +1, yanlış cevap -1 ve "bilmiyorum" yanıtı 0 puan olarak değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların ortalama bilgi puanı 13.92 +/- 6.56 olarak bulundu. Tıp fakültesi öğrencileri, sağlık bilimleri ve diğer fakülte öğrencilerine göre anlamlı derecede daha yüksek puan aldı (p<0.001). Sertifikalı ilk yardım eğitimi alan öğrencilerin bilgi puanları anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.001). Boğulma, donma, epileptik nöbet yönetimi ve kimyasal zehirlenmeler gibi kritik konularda doğru cevap oranlarının %50'nin altında olduğu saptandı. İlk yardım öz-yeterliliği ve eğitime katılma istekliliği arttıkça bilgi puanlarının da anlamlı şekilde arttığı görüldü. Sonuç: Üniversite öğrencilerinin temel ilk yardım ve TYD bilgi düzeyleri genel olarak orta düzeydedir ve özellikle sağlık dışı bölümlerde belirgin bilgi eksiklikleri bulunmaktadır. Üniversite düzeyinde standartlaştırılmış ve zorunlu ilk yardım eğitim programlarının yaygınlaştırılması toplum temelli acil müdahale kapasitesini artırabilir.
