YACOUB A YOUSEF, YASMİN HAJJA, IBRAHİM NAWAISEH, MUSTAFA MEHYAR, IYAD SULTAN, RASHA DEEBAJAH, KHALİL RAWASHDEH, SAMER KHURMA, IMAD JARADAT, MAYSA AL-HUSSAINI
Türk Patoloji Dergisi - 2014;30(3):171-177
Amaç: Ürdün’ de üçüncü basamak kanser merkezinde primer olarak enükleasyon ile tedavi edilen intraoküler retinoblastomalı gözlerin histopatolojik özelliklerinin araştırılması. Gereç ve Yöntem: Primer tedavi olarak enükleasyon uygulandıktan sonra patolojiyle retinoblastoma tanısı alan 49 hastaya ait 50 gözden oluşan retrospektif olgu serisi. Demografik bulgular, lateralite, Uluslararası Retinoblastoma Sınıflaması, koroid invazyon, optik sinir invazyonu, ön kamera invazyonu ve tümör farklılaşması ana sonuç verileri olarak dahil edildi. Bulgular: Enükleasyon sırasında ortalama yaş 30 aydı. Yirmi yedi (%55) hasta erkekti ve 19 (%39) hastanın bilateral retinoblastoması vardı. Yüksek riskli patolojik özellikler; 9 (%18) gözde massif koroid invazyonu, 7’sinde (%14) post-laminar optik sinir invazyonu ve 7’sinde (%14) ön kamera, iris veya silier cisimcik invazyonu şeklindeydi. Otuz yedi (%74) tümör iyi/orta derecede diferansiye ve 13 (%26) az diferansiye idi. Az diferansiye tümörler (ortalama 31 ay), iyi/orta derecedeki tümörlere göre daha geç (ortalama 26 ay) ortaya çıkmakta ve yüksek riskli patolojik özellikler ile daha sıkı ilişki göstermektedir. Uluslararası Retinoblastoma Sınıflandırmasına göre grup D olanların %17 ve %4’ünde, grup E olanların %28 ve %33’ünde sırasıyla massif koroid invazyonu ve post-laminar optik sinir invazyonu varken, grup C olanlarda ise yüksek riskli patolojik özellik yoktu. On sekiz (%36) hasta yüksek riskli patolojik özellikler için adjuvan kemoterapi aldı ve 40 aylık ortalama takip süresince hiçbir olgunun metastazı yoktu ve hiçbiri ölmemişti. Sonuç: Sonuçlarımız, gelişmiş ülkelere benzerdir. Yüksek risk faktörleri için Uluslararası Retinoblastoma Sınıflandırma evreleme sisteminin öngörü değerini destekleyicidir. İyi/orta derecede diferansiye tümörlere göre az diferansiye tümörler, yüksek risk faktörleri ile daha sıkı ilişkilidir.