ÜREME ÇAĞINDAKİ KADINLARDA MENSTRÜEL DÖNEM ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASI AĞRI VE UYKU İLE BESLENME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Emine ELİBOL, Betül ORHAN, İremnur ÖZASLAN

İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;10(28):175-190

Ankara Yıldırım Beyazıt University, Faculty of Health Sciences, Department of Nutrition and Dietetics, Ankara, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmanın amacı, üreme çağındaki kadınlarda menstrüel dönem öncesi, sırası ve sonrası ağrı, uyku ve beslenme arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışma, 19-40 yaş arası 250 kadın üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, demografik anket, Uyku Kalitesi Ölçeği, Premenstrüel Semptomlarla Baş Etme Ölçeği, Besin Tüketim Kaydı ve Vizüel Analog Skala ile toplanmıştır. Kadınlardan menstrüasyon öncesi, sırası ve sonrası olmak üzere üç aşamada veriler alınmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 24 kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların premenstrüel dönemde iştah artışı oranı %55.6, menstrüel dönemde %45.6, postmenstrüel dönemde ise %16.0 olarak saptanmıştır. Bekar kadınların menstrüel dönemde uyku puanları evli kadınlara göre anlamlı derecede düşük, ağrı skorları ise daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Menstrüasyon sıklığı ve süresinin ağrı ve uyku ölçek puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri görülmüştür (p<0.05). Premenstrüel dönemde enerji, karbonhidrat ve posa alımı, diğer dönemlere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Menstrüel dönemde ağrı şiddetinin uyku kalitesini etkileyebileceği, iştah ve besin tüketiminde değişikliklerin yapabileceği belirlenmiştir.