Tuğba ÖZ, Eda KAYA, Ayşe Gül ÇEÇEN
Ahi Evran Tıp Dergisi - 2026;10(1):158-167
Amaç: İleri glikasyon son ürünlerinin (AGEs) vücutta aşırı birikimi oksidatif stres ve inflamasyon aracılığıyla birçok olumsuz sağlık durumuna yol açabilmektedir. Menstrüel semptomlar; fizyolojik, biyolojik ve psikolojik pek çok faktörden etkilenmektedir. Bu çalışma, üreme çağındaki kadınlarda AGE düzeylerinin menstrüel semptomlar üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araçlar ve Yöntem: Araştırma ilişki ara yıcı ve kesitsel tiptedir. Mart -Eylül 2024 tarihleri arasında bir vakıf üniversitesinde gönüllü olarak katılmayı kabul eden ve araştırma kriterlerini karşılayan üreme çağındaki kadınlarla yürütülmüştür. Veriler Antropometrik ölçümler yapılarak, araştırmacılar tarafından hazırlanan Katılımcı Bilgi Formu, Menstrüasyon Semptom Ölçeği (MSÖ) ve cilt ile ri glikasyon son ürün analiz cihazı ile toplanmıştır. Etik kurul ve kurum izni alınmış, katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, t -testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmış; anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan üreme çağındaki kadınların yaş ortalaması 22.73+/-6.11 o lup, ilk menarş yaşı 13.18+/-1.35' tir. Üreme çağındaki kadınların MSÖ toplam puan ortalamasının 66.17 +/- 19.22 olduğu görüldü. Kadınların yaş ortalaması ile ölçeğin "negatif etkiler/somatik yakınmalar", "menstrüel ağrı belirtileri" ve "baş etme yöntemleri" alt boyutları ve ölçek toplam puan ı arasında negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırma sonucunda kadınların vücut ağırlıkları ve beden kitle indeks ortalam aları ile "negatif etkiler/somatik yakınmalar " ve ölçek toplam puan ortalaması arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: İleri glikasyon son ürün düzeyleri ve menstruasyon semptomları arasındaki ilişkiyi gösteren daha çok çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. İleri glikasyon son ürünlerin besinlerle alımı ve sağlık açısından olası riskleri düşünüldüğünde özell ikle üreme çağındaki kadınlar ileri glikasyon son ürünleri konusunda bilgilendirilmelidir.
