Osman Hayran
Journal of Biotechnology and Strategic Health Research - 2025;9(2):51-61
Büyük dil modelleri (LLM) ve üretken yapay zeka (GenAI) sistemleri, sağlık hizmetlerinin sunum şeklini, tıbbi araştırmaların yürütülmesini ve hastaların bilgiyle etkileşim kurma biçimlerini dönüştürmeye başlamıştır. Bu modeller, genellikle erken tanı, yeni ilaçların geliştirilmesi, hasta eğitimi ve katılımı, hastalık salgını erken uyarı sistemleri, bireyselleştirilmiş tıp, genom madenciliği gibi alanlarda kullanılmakta ve pek çok alan için gelecek vaat etmektedir. Yapay zeka sistemlerinin sağlık hizmetlerini dönüştürücü potansiyelinin yanı sıra bir dizi etik sorunları, yönetsel ve operasyonel zorlukları da bulunmaktadır. Üretken AI'nın sağlık hizmetlerinde kullanımı sırasında mahremiyet tartışmaları, algoritmik yanlılıklar ve hasta güvenliği gibi sorunlar söz konusu olabildiğinden geliştiriciler, klinisyenler, politika yapıcılar ve kurumlara önemli sorumluluklar düşmektedir. Bu yazıda önce konuya ilişkin temel kavramlar açıklanmış, sonra tıpta ve bilimsel çalışmalarda yapay zeka kullanımına ilişkin mevcut durum değerlendirmesi yapılarak fırsatlar, olası riskler, geleceğe yönelik öngörüler ve öneriler özetlenmiştir.