Erdem UĞURLU, Halide Hande ŞAHİNKAYA, Yücel KARAMAN
İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2026;30(1):5-12
Giriş: Üriner sistem cerrahisi geçiren geriatrik hasta grubunda postoperatif mortalite ve morbiditeyi öngörmede FRAIL skalasının bir belirteç olarak kullanılıp kullanılamayacağının araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak tasarlanan çalışmaya 6 aylık süreçte majör üriner sistem cerrahisi geçiren hastalar dahil edildi. Preoperatif anestezik değerlendirmesinde FRAIL skalası kullanıldı ve Amerikan Anestezistler Derneği'nin (ASA) fiziksel durum sınıflaması yapıldı. Tüm hastalar genel anestezi altında major abdominopelvik cerrahi geçirdi. Postoperatif 28 günlük dönemdeki hastanede kalış süresi, yoğun bakım gereksinimi, yoğun bakım yatış süresi, komplikasyon gelişimi ve mortalite ile FRAIL skoru arasındaki ilişki istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 82 hasta dahil edildi. Hastaların %34,15'inin normal, %20,73'ünün pre-FRAIL, %45,12'sinin FRAIL kategorisinde olduğu saptandı. FRAIL skor ortalaması 1,85 +/- 1,58 idi. FRAIL skoru ile ASA fiziksel durum sınıflaması arasında istatistiksel olarak anlamlı orta şiddette ve doğru yönde korelasyon bulunurken, FRAIL skoru ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif ve zayıf korelasyon saptandı. FRAIL skoru ile yoğun bakım yatış süresi arasında ise istatistiksel olarak anlamlı, pozitif ve orta şiddette korelasyon olduğu tespit edildi. Çok faktörlü lojistik regresyon analizinde FRAIL skorunda bir birimlik artışın yoğun bakım ihtiyacı oluşma riskini 1,835 kat, komplikasyon gelişen hastalarda yoğun bakım ihtiyacı riskini ise 0,097 kat artırdığı saptandı. FRAIL skorunun yoğun bakım ihtiyacını tahmin üzerindeki etkisinin %71,19 sensitif ve %82,61 spesifik olduğu, postoperatif komplikasyon gelişme tahmini üzerindeki etkisinin ise %70,73 sensitif ve %58,54 spesifik olduğu bulundu. Sonuç: FRAIL skalası yoğun bakım ihtiyacını, mortalite ve morbiditeyi öngörmede kullanılabilecek güvenilir bir skaladır ve ASA fiziksel durum sınıflaması ile birlikte kullanıldığında risk tahmini başarı yüzdesini arttıracaktır.
