Orhan ŞEN, Atıl AVCI
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(3):0-0
Amaç: Kriyoterapi, kutanöz verruka tedavisinde poliklinik koşullarında en sık uygulanan ve en kolay erişilebilen standart yöntemlerden biridir. Bu çalışmada, kriyoterapi ile tedavi edilen kutanöz verrukalı hastalarda geleneksel ve kendi kendine uygulanan tedavi yöntemlerinin kullanım sıklığını belirlemek; bu yöntemlerin hastalık algısı, sosyodemografik özellikler ve halk inançlarıyla ilişkisini incelemek; ve söz konusu uygulamaların olumsuz klinik bulgu gelişimi, yaşam kalitesi ve kriyoterapi uyumu üzerindeki etkilerini değerlendirmek amaçlandı. Yöntemler: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışmaya kutanöz verruka tanılı 100 hasta dahil edildi. Sosyodemografik ve klinik veriler araştırmacı hekim tarafından yüz yüze görüşmeyle toplandı; Dermatoloji Yaşam Kalitesi İndeksi (DLQI) hastalar tarafından kendi kendine dolduruldu. Hastalar, geleneksel yöntem kullanımına göre önceden bir gruplama yapılmaksızın, veri toplama sonrasında öz-bildirimlerine göre sınıflandırıldı. Verilerin analizinde non-parametrik testler, ki-kare/Fisher testleri ve çok değişkenli lojistik regresyon kullanıldı. Bulgular: Hastaların %47'si en az bir geleneksel yönteme başvurmuştu. Geleneksel yöntem kullanan hastaların %68'inde olumsuz klinik bulgu saptanırken, kullanmayanlarda bu oran %25 idi (p<0,001). Çok değişkenli analizde geleneksel yöntem kullanımı (OR=7,14) ve çoklu klinik tip (OR=5,01) olumsuz klinik bulgu varlığıyla bağımsız olarak ilişkiliydi. DLQI skorları olumsuz klinik bulgu gelişen, geleneksel yöntem kullanan, sosyal utanç yaşayan ve self-mutilasyonu olan hastalarda anlamlı biçimde daha yüksekti (tümü p<0,001). Geleneksel yöntem kullanan hastalarda kriyoterapi uyumu belirgin biçimde düşüktü (%49'a karşı %92; p<0,001) ve bu davranış uyumsuzluk ile bağımsız olarak ilişkiliydi (OR=11,05). Sonuç: Kriyoterapi ile tedavi edilen kutanöz verrukalı hastalarda geleneksel yöntemler yaygındır ve olumsuz klinik bulgu, yaşam kalitesinde bozulma ve kriyoterapiye uyumsuzlukla ilişkilidir. Hasta bilgilendirmesi ve sağlık okuryazarlığının artırılması, bu olumsuz sonuçların önlenmesinde önemlidir.
