Dilber COŞKUN, Sumeyye ÖZBEY, Melih YÜCESAN, Muhammet GÜL
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(1):157-169
Acil servisler tam zamanlı çalışan, kritik hastalara hizmet veren ve hastalara triyaj koduna göre acil bakım sağlayan hayati birimlerdir. Acil servislerin verimli çalışması, yeterli insan ve tıbbi kaynaklara ve erken planlama çalışmalarına bağlıdır. Biyolojik bir afet olan COVID-19 nedeniyle acil servislerin yoğunluğunun artması, kaynakların etkin kullanımını ve planlama çalışmalarını sınırladı. Acil servislerde hasta yoğunluğu, hizmetin aksamasına neden olarak hastaların hayatını tehlikeye atabilir. Bu nedenle acil servis birimlerinin hasta tahminlerine göre düzenlenmesi, hizmetin optimum düzeyde sağlanması, planlama ve yönetim kolaylığı sağlanması, tıbbi ve insan kaynaklarının etkin kullanılması, hasta memnuniyeti ve hastalara yeterli hizmet verilmesi açısından önemlidir. Bu çalışma acil servise hasta gelişlerini meteorolojik veriler ışığında tahmin etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMAX), yapay sinir ağı (ANN), dışsal girdili doğrusal olmayan otoregresif modeller ve dışsal regresyonistlerle (NARX) tahmin yöntemleri kullanılarak saatlik tahmin sonuçları elde edilmiştir. Çalışma kapsamında, Aralık 2021 dönemine ait bir eğitim ve araştırma hastanesinin acil servisine başvuran hasta verileri ile sıcaklık, nem ve rüzgâr gibi meteorolojik veriler kullanılmıştır. Karşılaştırılan yöntemler arasında SARIMAX modelinin en iyi performansı gösterdiği saptanmıştır. Meteorolojik verilere dayalı tahminlerin, acil servis planlamasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
