ELİF SENA ERGİN, ESRA ZIVRALI YARAR
Klinik Psikoloji Dergisi - 2025;9(1):85-105
Teknoloji kullanımı pek çok alanda olduğu gibi ruh sağlığı alanında da birçok gelişmeye yol açmıştır. Özellikle internet tabanlı terapötik müdahaleler ruh sağlığını iyileştirmeyi hedefleyerek bir uzman rehberliğinde ya da kişinin kendi başına kullanabileceği web siteleri ve telefon uygulamaları ile yaygın şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bu sistematik derlemenin amacı uzman desteği olmayan internet tabanlı müdahalelerin depresyon ve anksiyete belirtileri üzerindeki etkinliğini araştıran ve aktif kontrol grubu kullanan randomize kontrollü çalışmaları incelemektir. Bu amaçla Medline, PsycINFO ve Web of Science veri tabanlarında 8 Aralık 2021 tarihine kadar yayınlanmış ilgili çalışmalar taranmış ve kriterleri karşılayan 13 çalışma derlemeye dahil edilmiştir. Müdahalelerin etkinliğine dair bulgular, internet müdahalesiyle depresyon ve anksiyete belirtilerindeki düşüşün on üç çalışma arasından sekizinde (%61.5) müdahale ve aktif kontrol grupları arasında farklılaşmadığına işaret etmektedir. Müdahale gruplarında aktif kontrol grubuna kıyasla daha fazla iyileşme bulan beş çalışmada (%38.5) katılımcıların yaş ortalamasının 40’tan küçük olduğu ve müdahale öncesi orta seviye depresyon belirtileri gösterdikleri görülmüştür. Bulgular, rehbersiz çevrimiçi bilişsel davranışçı terapi müdahalelerinin depresyon ve anksiyete belirtilerinin azaltılmasında etkili olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, yüksek katılımcı kayıp oranları ve örneklem çeşitliliği, sonuçların genellenebilirliği konusunda sınırlılıklar oluşturmaktadır.
