UZUN DÖNEM PROPRANOLOL KULLANIMININ BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE ETKİSİ

Alperen BEYCİOĞLU, Zeynep KOCA, Sezen ÖZSEFİL, Serhan KÜPELİ

Çukurova Tıp Öğrenci Dergisi - 2026;6(1):35-40

Çukurova Üniversitesi, Adana, Türkiye

 

Propranolol, lipofilik özellikleri sayesinde kan-beyin bariyerini geçebilen non-selektif bir beta-adrenerjik reseptör antagonistidir. Santral sinir sistemi üzerinde, özellikle amigdala ve hipokampus gibi duygusal bellekle ilişkili yapılara etki ederek bilişsel süreçleri modüle edebileceği düşünülmektedir. Klinik pratikte anksiyete bozuklukları, infantil hemanjiyom, migren, hipertansiyon ve tremor tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Propranololün kardiyovasküler etkilerinin yanı sıra nörobilişsel mekanizmalar üzerinde de rol oynayabileceği öne sürülmektedir. İnfantil hemanjiyom tedavisindeki etkinliğinin ise vasküler tonusun azaltılması, endotelyal hücre proliferasyonunun baskılanması ve anjiyogenezle ilişkili faktörlerin inhibisyonu yoluyla gerçekleştiği bildirilmektedir. Ayrıca, hızlı klinik yanıt ve düşük yan etki profili nedeniyle infantil hemanjiyom tedavisinde öne çıkan ajanlardan biri haline gelmiştir.