Mehmet Ali DURSUN, Ali AYDIN
Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(2):252-257
AMAÇ: Vasküler endotel fonksiyonları inflamatuar süreçlerden etkilenebilir. Uzun kemik kırıklarındaki doku hasarı güçlü bir inflamatuar yanıta neden olabilir. Uzun kemik kırıklarının neden olduğu bu inflamatuar yanıtın erken dönemde endotel fonksiyonları üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: 2018-2020 yılları arasında uzun kemik kırığı olan ve başka bir hastalığı olmayan 18-60 yaş arası 44 hasta prospektif olarak araştırıldı. Hastaların vasküler endotel fonksiyonlarını akım aracılı dilatasyon yöntemi (FMD) ile değerlendirdik. Akut kırık döneminde inflamatuar sürecin başlangıcında ve inflamasyonun minimal olduğu birinci ayda yapılan ölçümlerin verileri sırasıyla FMD-0 ve FMD-1 olarak kaydedildi. BULGULAR: Ortalama FMD-0 değerleri 0,082+/-0,046 (aralığı: 0,005-0,18) olarak ölçüldü. Ortalama FMD-1 değerleri 0,118 +/- 0,054 (aralığı: 0,03-0,24) olarak ölçüldü. Hastaların ortalama FMD değerleri birinci ayda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,02). Yaş, cinsiyet, taraf, ekstremite farkı (üst, alt) ile FMD sonuçları gibi diğer parametreler arasında anlamlı bir ilişki yoktu (hepsi için p>0,05). SONUÇ: Uzun kemik kırıklarının neden olduğu şiddetli inflamasyon, akut dönemde endotel disfonksiyonuna neden olabilir. Uzun kemik kırığı sonrası görülen sistemik komplikasyonların patogenezinde endotel disfonksiyonunun rol oynayabileceği akılda tutulmalıdır.
