SELMA BOZKURT ZİNCİR, SERKAN ZİNCİR, ESRA KAYMAK, ESRA AYDİN SUNBUL
Psychiatry and Clinical Psychopharmacology - 2013;23(3):224-230
Amaç: Sigara bırakmayı düşünen ve bu konuda karar veren kişilere en etkin yaklaşım davranış eğitimi, motivasyonel destek ve farmakolojik tedavinin birlikte uygulanmasıdır. Bu çalışma bir eğitim ve araştırma hastanesi bünyesinde hizmet veren Sigara Bırakma Polikliniği’nde izlenen yetişkin sigara (nikotin) bağımlılarında nikotin yerine koyma tedavisi (NRT), yavaş salınımlı bupropion ve vareniklin tedavisinin tek başına veya kombine kullanımlarının sigara bırakma programının sürdürümü ve başarısı üzerine etkisini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Sigara bırakma polikliniğine başvuran ve nikotin bağımlılığı tanısı doğrulanan 300 ardışık hasta randomize edilerek araştırmaya alınmıştır. Çalışma 251 hasta ile tamamlanmıştır. Bu çalışmada Fagerström nikotin bağımlılık testi, Hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HAD), karbonmonoksit (CO) düzeylerinin ölçümü amacıyla karboksimetre kullanılmış ve katılımcıların sosyodemografik bilgilerini edinmek ve klinik izlem için tarafımızca hazırlanmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formu doldurulmuştur. Hastalar randomizasyona göre belirlenen farmakolojik tedavi seçeneğini 12 hafta boyunca kullanmıştır. Bulgular: Tedavi grupları arasında hastaların yaşları, cinsiyet dağılımları ve eğitim durumları, açısından anlamlı (p > 0.05) farklılık yoktu. Sigara bırakma oranları bupropion grubunda (n= 77) (%57.1), NRT grubunda (n=73) (%54.8), varenicline grubunda (n=101) (%72.3) şeklinde bulunmuştur. NRT grubunda günlük tüketilen sigara miktarı ve Fagerstöm skorları bupropion ve vareniklin gruplarından anlamlı (p= 0.002) olarak daha düşük bulunmuştur. Bupropion grubunda ve NRT grubunda HAD-A 12. hafta ölçüm puanında başlangıç ölçümüne göre anlamlı (sırasıyla p=0.001 ve p=0.003) düşüş izlenmiştir. Sonuçlar: Bu çalışmanın sonuçlarına göre 12 haftalık izlem boyunca çalışmaya katılan tüm hastaların %61.8’si sigarayı bırakma davranışını sürdürmüşlerdir. Vareniklinin sigara bırakma üzerine etkililği ve bu etkinin devamı yavaş salınımlı bupropion ve nikotin yerine koyma tedavilerine göre sigara bırakma programı için daha üstün görünmektedir. Bupropion ve NRT gruplarındaki hastaların çalışma başlangıcına göre anksiyete seviyelerinin daha düşük olması bu tedavilerin başarı oranına ek katkı sağlamış olabilir.
