Tolgay ERCAN
Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi - 2026;6(2):98-108
Bu kesitsel çalışma, Türkiye'deki veteriner fakültesi öğrencilerinin Tek Sağlık yaklaşımına yönelik tutumlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışma popülasyonu, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde öğrenim gören 529 lisans öğrencisinden, farklı yıllardan ve demografik geçmişlerden 230 öğrencinin dahil edildiği tabakalı bir örneklem seçilerek belirlenmiştir. Veriler, sosyodemografik bilgiler, Tek Sağlık farkındalığı ve eğitimi ile dört alt boyutu (Zoonozlar, Salgınlar ve Erken Uyarı, Gıda Güvenliği ve Antibiyotik Direnci) içeren Tek Sağlık Tutum Ölçeği'nden oluşan üç bölümlü bir anket kullanılarak toplanmıştır. Yanıtlar beş puanlık Likert ölçeğinde ölçülmüş ve 3,5'in üzerindeki puanlar olumlu bir tutumu göstermiş olarak kabul edilmiştir. Veri analizi, t-testleri, Kruskal-Wallis testleri, Pearson korelasyonları ve çok değişkenli lojistik regresyon yöntemleri olmak üzere SPSS 25.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular, öğrencilerin genel olarak Tek Sağlık'a karşı olumlu tutum sergilediğini ve toplam ölçek ortalamasının 62,22 +/- 11,60 olduğunu göstermiştir. Alt boyutlar arasında en yüksek ortalama puanlar Salgınlar ve Erken Uyarı (16,77 +/- 3,25), Zoonozlar (16,48 +/- 3,35) ve Antibiyotik Direnci (16,56 +/- 3,32) alt boyutlarında gözlemlenmiştir. Korelasyon analizleri, alt boyutlar arasında güçlü pozitif ilişkiler ortaya koymuştur (r = 0,820 - 0,942, p < 0,01). Cinsiyet veya Tek Sağlık kavramına ilişkin önceden edinilen bilgiye bağlı olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır; buna karşılık, Tek Sağlık eğitimi almış veya çevre sağlığı alanında akrabaları olan öğrenciler anlamlı derecede daha düşük puan almıştır. Sınıf düzeyi de, özellikle ikinci ve dördüncü sınıf öğrencileri arasında, tutum farklılıklarıyla ilişkilendirilmiştir. Çalışma, Tek Sağlığın veterinerlik müfredatına entegrasyonunun önemini ve öğrencilerin zoonozlar, salgınlar ve antibiyotik direnci konularında uygulamalı eğitim ve farkındalık kazanmalarının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bulgular, öğrencilerin gelecekte çok disiplinli sağlık girişimlerine etkin şekilde katkıda bulunma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.
