Esma Nur Geçer, İlyas Yıldız, Ramazan Erenler
Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi - 2026;7(1):8-14
Tıbbi bitkiler, dünya nüfusunun büyük bir kısmı tarafından halk hekimliğinde kullanılmaktadır. Ticari açıdan önemli doğal vey a rekombinant bileşiklerin üretimi için bitkilerin kullanımı, son yıllarda giderek artan bir ilgi görmektedir. Bitkilerden elde edilen biyoaktif bileşikler, ilaç keşfi ve geliştirme süreçlerinde etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Bitki bazlı nanopartikül sentezi, çevre dostu yaklaşımı nedeniyle yeşil ve güvenilir bir teknik olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, indirgeyici ajan olarak Vicia sativa yaprakları kullanılarak gümüş nanopartiküllerinin sentezi için etkin ve çevre dostu bir yaklaşım sunulmuştur. AgNO3 çözeltisine maruz kalan yaprakların renginin sarıdan kahverengiye değişmesi, gümüş nanopartiküllerinin (vs-AgNPs) oluşumunu doğrulamıştır. 427 nm'de maksimum absorpsiyon, istenen ürünün elde edildiğini kanıtlamıştır. Karakteristik pikleri doğrulayan X-ışını difraksiyon (XRD) pikleri, yüzey merkezli kübik yapının kristal düzlemlerini göstermektedir. Geçirgenli Elektron Mikroskobu (TEM) analizi, ortalama boyutu 18,4 nm olan küresel nanopartiküllerin varlığını doğrulamıştır. Kantitatif analiz, V. sativa yapraklarının başlıca bileşenleri arasında klorojenik asit ve rutinin bulunduğunu ortaya koydu. Ekstraktın ve nanopartiküllerin antiproliferatif aktivitesi, Caco-2 (İnsan kolon adenokarsinomu) hücre hatları ve MCF-7 (Meme kanseri) hücre hatları kullanılarak değerlendirilmiştir. Caco-2 hücrelerinin canlılığının, 0,5 µg/mL konsantrasyonda sırasıyla vs-AgNP'ler ve ekstrakt ile etkileşimden sonra %36,4 +/- 0,7 ve %48,1 +/- 0,3 olduğu bildirilmiştir. Ayrıca, 0,5 µg/mL konsantrasyonda vs-AgNPs ve ekstrakt ile etkileşen MCF-7 hücrelerinin canlılığı sırasıyla %36,2 +/- 1,1 ve %43,0 +/- 1,4 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, vs-AgNPs farmasötik uygulamalar için umut vaat eden bir ajan olabilme potansiyeline sahiptir.
