Dimas Irfan NABIH, Eko SETIAWAN, Joko Wahyu WIBOWO
Gazi Medical Journal - 2026;37(4):467-474
Amaç: Diyabetik insizyonel yara oluşturulan Wistar sıçanı modelinde, topikal %10 Centella asiatica jeli, oral Channa striata ekstresi ve bu iki uygulamanın kombinasyonunun sistemik interlökin (IL)-6 ve yara dokusu tümör nekroz faktörü (TNF)- alpha düzeyleri üzerindeki etkilerini belirlemek. Yöntemler: Bu in vivo deneysel çalışmada, yalnızca son test ölçümünün yapıldığı kontrol gruplu deneysel tasarım kullanıldı. Diyabet, nikotinamid uygulamasını takiben streptozotosin verilerek indüklendi. On haftalık, 180-200 g ağırlığındaki erkek Wistar sıçanları, her grupta beş hayvan olacak şekilde (n = 5/grup) rastgele beş gruba ayrıldı: Diyabetik olmayan yara kontrol grubu, taşıyıcı uygulanan diyabetik yara grubu, oral Channa striata ekstresi uygulanan diyabetik yara grubu, topikal %10 Centella asiatica jeli uygulanan diyabetik yara grubu ve kombinasyon tedavisi uygulanan diyabetik yara grubu. Çalışma sonunda serum IL-6 ve yara dokusu TNF- alpha düzeyleri sandviç ELISA yöntemiyle ölçüldü. Bulgular: Serum IL-6 düzeyleri gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi (tek-yönlü varyans analizi, p = 0,008). Diyabetik taşıyıcı grubuyla karşılaştırıldığında, serum IL-6 düzeyleri oral Channa striata ekstresi uygulanan grupta (p = 0,004) ve kombinasyon tedavisi uygulanan grupta (p = 0,043) anlamlı olarak daha düşüktü. Oral Channa striata ekstresi uygulanan grup ile kombinasyon tedavisi uygulanan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (Tukey HSD testi, p = 0,796). Yara dokusu TNF- alpha düzeyleri ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi (Kruskal-Wallis testi, p = 0,100). Sonuç: Oral Channa striata ekstresi, tek başına veya topikal Centella asiatica jeli ile birlikte uygulandığında daha düşük serum IL-6 düzeyleriyle ilişkili bulundu; buna karşılık yara dokusu TNF- alpha düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Bu modelde, kombinasyon tedavisinin serum IL-6 düzeylerini oral monoterapinin sağladığı azalmanın ötesinde düşürdüğüne ilişkin bir bulgu elde edilmedi.
