ETEM AKBAŞ, AYLA ÇELİK, GÖKHAN GÖRKEM, ŞULE YÜKSEKBAŞ, BETÜL DALGINLI
Journal of Clinical Practice and Research - 1998;20(2):110-114
Amaç: Bu çalışmada X ışınının hücre biyomolekül yapısına ve mitotik aktiviteye etkisi ile çeşitli enjeksiyon hastalıklarının sağaltımı amacıyla kullanılan ancak mitoz mekanizmasında aksamalara yol açma riski 'bulunan trimethoprimin (TMP) lenfosit kültürlerinde mitotik aktiviteye kombine etkileri araştırılmıştır. X ışınının biolojik etkisi iki yönlüdür. Doğrudan etkisi çarptıkları biomoleküllerin yapısını deforme ederek elektron koparmak şeklindedir. İndirekt etkisi de dokudan geçerken absorbe olan X ışınının biomolekül yapılarında deformasyon oluşturması şeklindedir. DNA, RNA, protein ve enzim gibi biomoleküllerin yapısal deformasyonunun organizmanın düzenli çalışması üzerine etkisi büyüktür, çünkü bunlar organizma için yaşamsal önem taşır. Gereç ve yöntem: Çalışma beş bireyde yapıldı ve her birey için üç kontrol grubu kullanıldı. Kan örneklerinden mikrokültür yöntemi ile 72 saatlik lenfosit kültürleri hazırlandı ve üç farklı sürede TMP uygulandıktan sonra mitotik indeks incelendi. Bulgular: Yapılan istatistiksel değerlendirmede, artan TMP dozuna paralel olarak mitotik indeks oranı düşerken (P<0.01), uygulama süresi artışı mitotik indeks oranını etkilememiştir (P>0.05). Trimethoprim uygulama süresi sabit tutularak-dozunun arttırılması mitotik indeks oranını düşürürken (P<0.01), trimethoprim dozunun sabit tutularak uygulama süresinin arttırılması mitotik indeks oranlarını etkilememiştir (P>0.05). Sonuç: Trimethoprim uygulaması dozla orantılı olarak mitotik indekste düşmeye yol açmaktadır.
