YABANIL TİP FTO PROTEİNİNİN NÖRONAL HÜCRELERDE ERAD YOLAĞI VE PROTEOSTAZ DÜZENLENMESİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Irem Gulsen YANMAZ, Aylin KANLI

Acta Medica Nicomedia - 2026;9(1):1-5

Kocaeli University, Faculty of Medicine, Kocaeli, Türkiye.

 

Amaç: Yağ kütlesi ve obeziteyle ilişkili (FTO) protein, RNA üzerindeki N6 - metiladenozin (m?A) ve N6,2? -O-dimetiladenozin (m?Am) modifikasyonlarını demetilleyerek enerji metabolizması, hücresel stres yanıtı ve gen ekspresyonunun kontrolünde önemli roller oynayan bir epitranskriptomik düzenleyicidir. Endoplazmik retikulumla ilişkili bozunma (ERAD) yolu, yanlış katlanmış veya kusurlu proteinleri uzaklaştırarak hücresel proteostazın korunmasında merkezi bir rol oynar. Bununla birlikte, FTO ile ERAD arasındaki ilişki henüz yeterince aydınlatılmamıştır. Yöntem: Bu çalışmada, vahşi tip FTO (WT -FTO) proteininin aşırı ekspresyonunun nöronal SH -SY5Y hücrelerinde ERAD ile ilişkili protein düzeyleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Tetrasiklin ile indüklenebilir stabil bir ekspresyon sistemi kullanılmıştır. Protein düzeyleri Western blot yöntemiyle değerlendirilmiş ve bant yoğunlukları ImageJ ve GraphPad Prism kullanılarak nicelendirilmiştir. İstatistiksel analizler, eşleştirilmemiş iki kuyruklu Student's t -testi kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: WT-FTO ekspresyonu başarıyla indüklendi ve bu da FTO protein seviyelerinde yaklaşık dört kat artışa yol açtı. WT -FTO'nun aşırı ekspresyonu, kanonik bir ER stres belirteci olan GRP78/BiP seviyelerini önemli ölçüde değiştirmedi. Bununla birlikte, VCP/p97 (~6 kat) ve GRP58/ERp57 (~2 kat) protein seviyelerinde önemli artışlar gözlendi (p<0,05). Sonuç: Bu bulgular, WT -FTO aşırı ekspresyonunun, klasik bir ER stres yanıtının açık bir kanıtı olmaksızın, ERAD ile ilgili bileşenlerin seçici modülasyonuyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Veriler, epitranskriptomik düzenleme ile proteostaz arasında potansiyel bir bağlantıya işaret etmektedir; ancak, altta yatan mekanizmaları açıklığa kavuşturmak için daha fazla fonksiyonel çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.