Simge ŞİŞMAN BAL, Simay ALPTEKİN
Klinik Psikoloji Dergisi - 2026;10(3):293-312
Çizgi Bölme Testi (ÇBT), ihmal hastalarının değerlendirilmesinde kullanılan en eski araçlardan biridir. Testte hastalardan kağıt üzerinde bulunan yatay çizgileri tam ortasından işaretleyerek ikiye bölmeleri istenmektedir ve ihmal hastalarının, çizgileri orta noktanın sağına doğru bir yanlılıkla böldükleri bildirilmektedir. Görsel-mekânsal işlevlere duyarlı doğası gereği ÇBT, sağlıklı katılımcılara da sıklıkla uygulanmaktadır. İhmal hastalarının tersine sağlıklı bireyler, testteki çizgileri orta noktanın solundan bölme eğiliminde olduğundan bu durum "yalancı ihmal" olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yalancı ihmal ve ÇBT performansını cinsiyet, el tercihi, çizgi bölmede kullanılan el ve tarama yönü değişkenleri çerçevesinde değerlendirmektir. Araştırmanın örneklemini 19-24 yaş aralığında (Ort. = 20.97 +/- 1.71) 34 üniversite öğrencisi (16 kadın; 18 solak) oluşturmuştur. Katılımcılara Katılımcı Bilgi Formu, Edinburgh El Tercihi Envanteri ve ÇBT uygulanmıştır. Çalışmada 2 (cinsiyet: kadın/erkek) x 2 (el tercihi: sağlak/solak) x 2 (çizgi bölmede kullanılan el: sol/sağ) x 2 (tarama yönü: soldan-sağa/sağdan-sola) bağımsız değişkenlerinin dâhil edildiği çok faktörlü karma desen kullanılmıştır. Cinsiyet ve el tercihi bağımsız değişkenleri gruplar arası, çizgi bölmede kullanılan el ve tarama yönü bağımsız değişkenleri grup içi olarak ölçümlenmiştir. Çalışma kapsamında ÇBT, çizgi bölmede kullanılan el ve tarama yönü dengelenerek katılımcılara dört kez uygulanmış olup katılımcıların performansı her çizgi için merkezden sapma yönü ve derecesi hesaplanarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, katılımcıların ÇBT performansı üzerinde, çizgiyi bölmede kullanılan elin temel etkisi (p = .001) ile cinsiyet, el tercihi ve tarama yönü değişkenlerinin üçlü etkileşim etkisinin (p = .014) anlamlı olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, sağlıklı katılımcılara ÇBT uygulandığında, bireylerin her koşulda yalancı ihmali gösterecek şekilde merkezden sola doğru sapma yapmadıklarını ve dolayısıyla yalancı ihmal bulgularının birbirleri ile etkileşime giren çeşitli faktörlerin etkisiyle farklılaşabileceğini ortaya koymaktadır.
