Ayla HENDEKCİ, Hacer GÖK UĞUR
Geriatrik Bilimler Dergisi - 2026;9(1):71-79
Amaç: Bu çalışma yalnız yaşayan yaşlılarda yalnızlık düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkide düşme riskinin aracı rolünü belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ilişki arayıcı arayıcı türündedir. Türkiye'de Doğu Karadeniz'de yalnız yaşayan yaşlılar üzerinde 30 Nisan- 30 Eylül 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 131 yaşlı birey oluşturmuştur. Veriler Bilgi Formu, Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği, Morse Düşme Riski Belirleme Ölçeği ve Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Bulgular: Araştırmada yalnız yaşayan yaşlıların yalnızlık düzeyleri ile yaşam kaliteleri arasında orta düzeyde negatif yönde, yalnızlık düzeyleri ile düşme riski arasında orta düzeyde pozitif ve düşme riski ile yaşam kalitesi arasında orta düzeyde negatif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Yalnızlık ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkide düşme riskinin kısmi aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Aracı değişken düşme riski modele girdiğinde yalnızlık ve düşme riski birlikte yaşam kalitesini %68,5 (R2=0,685) oranında açıkladığı bulunmuştur. Sonuç: Yalnız yaşayan yaşlılarda yalnızlığın düşme riskini artırdığı, yalnızlığın ve düşme riskinin yaşam kalitesini azalttığı ve yalnızlık ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkide düşme riskinin kısmi aracılık rolü olduğu belirlenmiştir.
