ALİ EMRE AKGÜN, MERVE AKIN, AHMET ÇINAR YASTI
İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2022;26(1):81-86
Giriş: Ayaktan takibe müsait yüzeyel yanık yaralarının tedavisinde parafin tül kapamaların yeterli olduğu bilinmektedir. Yine bu grup hastada yara yeri enfeksiyonu düşünüldüğünde topikal etkili antibiyotikli pansumanların çoğu hasta için yeterli olabilmektedir. Bu çalışmamızda, polikliniğimize ilk tedavileri başka merkezlerde rifampisin ile yapılarak başvuran hastaların sonuçları literatür eşliğinde tartışıldı. Gereç ve Yöntem: Poliklinik hastaları çalışma kriterlerini karşılayan ilk 100 hastaya ulaşılana değin retrospektif değerlendirildi. Pansumanında rifampisin kullanılan hastaların demografik ve iyileşme süreci parametreleri kullanılmayanlar ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşı 38.38±15.17 olup 63 (%63) erkek hasta başvurmuştur. Yanıklı toplam vücut yüzey alanı (TVYA) 2.82±3.25 ve ortalama iyileşme süresi 12.82±4.27gün olarak bulunmuştur. Toplamda 19 (%19) hastaya sevk öncesi tedavi sürecinde rifampisin kullanılmıştır. Rifampisin kullanılan ve kullanılmayan hasta gruplarının cinsiyet, yaş, yanıklı TVYA ve yakıcı ajanlar arasında fark yoktu. Rifampisin kullanılan hastalarda enfeksiyon oranları anlamlı fazla iken iyileşme süreleri daha uzundu (p = 0.006, p = 0.132, sırasıyla). Erken dönem diskolorasyon izlenen hastaların iyileşme sürelerinin uzun olduğu bulundu (p = 0.007). Sonuç: Rifampisin preparatının topikal etkisinin bulunmadığı bilinmektedir. Yanık tedavisinde kanıta dayalı bir kullanım gerekçesi bulunmamakla birlikte rifampisinin pansumanlarda sık kullanıldığı görülmektedir. Çalışmamız retrospektif ve hasta sayısı az olduğu için rifampisin yara iyileşmesini geciktirerek mi enfeksiyona neden olmakta yoksa enfeksiyon tedavisi için kullanıldığında mı yara iyileşmesini geciktiriyor sorusuna cevap verememiştir, bu konuda prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Verilerimiz ve mevcut literatür ışığında, ayaktan takibe müsait yanık yaralarının tedavisinde rifampisin kullanımının olumlu katkı sağlamadığını düşünmekteyiz.
