İnci Mercan Annak, Hafize Savaş, Mevlüde Karadağ
Karya Journal of Health Science - 2026;7(1):21-28
Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemşirelerin yapay zekânın (YZ) klinik ortamlarda kullanımına ilişkin bakış açılarını ve deneyimlerini incelemek ve özellikle cerrahi hemşireliği gibi teknoloji yoğun alanlardaki önemini ortaya koymaktır. Yöntem: Bu çalışma fenomenolojik desen kullanılarak yürütülen nitel bir araştırmadır. Veriler, Kasım 2024 -Mart 2025 tarihleri arasında Türkiye'de Sağlık Bilgi ve Yönetim Sistemleri Derneği (HIMSS) Seviye 6 ve 7 hastanelerinde çalışan 13 hemşire ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplandı. Katılımcıların büyük çoğunluğu ameliyathane ve yoğun bakım gibi cerrahi birimlerde görev yapmaktadır. Görüşmeler ses kaydı alınarak yazıya döküldü ve veriler tematik analiz yöntemiyle incelendi. Katılımcı özellikleri tanımlayıcı istatistiklerle özetlendi. Çalışma COREQ kontrol listesine uygun olarak raporlandı. Bulgular: Analiz sonucunda dört ana tema belirlendi: YZ'nin kullanımı, YZ'nin faydaları, YZ'nin zorlukları ve öneriler. Hemşireler YZ'yi klinik uygulamalarda, akademik çalışmalarda ve günlük yaşamda; özellikle literatür tarama, çeviri, klinik karar desteği ve hasta izlem süreçlerinde kullandıklarını ifade etti. Özellikle cerrahi ve yüksek riskli klinik ortamlarda YZ destekli gerçek zamanlı izlem, erken uyarı sistemleri ve dijital kayıt uygulamalarının hasta güvenliğini artırdığı ve zamanında müdahaleyi desteklediği belirtildi. YZ uygulamalarının iş yükünü azalttığı ve zaman yönetimini iyileştirdiği de vurgulandı. Bununla birlikte veri gizliliği ve güvenliği, etik sorunlar ve bakımın insani boyutuna olası etkiler önemli zorluklar olarak dile getirildi. Sonuç: Bulgular, SBYST Seviye 6 ve 7 hastanelerinde çalışan hemşirelerin YZ'ye ilişkin deneyim ve bakış açılarının çok boyutlu olduğunu ortaya koydu. Bu sonuçlar, hemşirelerin dijital okuryazarlık, etik akıl yürütme ve sistem entegrasyonu konularında desteklenmesinin gerekliliğine işaret etmektedir. Özellikle cerrahi ve ileri teknoloji gerektiren klinik alanlarda yapay zekânın bilinçli, güvenli ve insan cıl biçimde kullanımı kritik önem taşımaktadır. Ancak etik ve yapısal sorunlar devam etmektedir. YZ'nin güvenli ve etkili kullanımı için eğitim ve altyapının güçlendirilmesi gereklidir.
