Ahmet Mert CAVNAR
Klimik Dergisi - 2026;39(3):156-162
Amaç: Yapay zekâ uygulamaları tıp alanında tanı ve tedavi başta olmak üzere çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, infeksiyon hastalıkları ve yapay zekâ ile ilişkili yayınların bibliyometrik olarak incelenmesi; yazar, yayın, ülke ve çalışma merkezi gibi parametrelerin değerlendirilmesi ve bu alandaki araştırma eğilimleri ile bilimsel iş birliklerinin ortaya konulması amaçlandı. Yöntemler: Yapay zekâ ve infeksiyon hastalıkları konusunda Web of Science (WoS) veri tabanında indekslenen yayınların bibliyometrik analizi, VOSviewer 1.6.20 kullanılarak yapıldı. 1991-2025 yılları arasında Science Citation Index Expanded (SCIE) kapsamında indekslenen makale ve derlemeler; başlık, özet ve anahtar kelimelerde "artificial intelligence", "machine learning" veya "deep learning" terimlerinden en az biri ile "infection", "microbiology", "covid", "bacteria" veya "virus" terimlerinden en az birinin bulunması koşuluyla tarandı. Dil kısıtlaması yapılmadı ve tıp dışındaki alanlara ait dergilerde yayımlanan çalışmalar analize dahil edilmedi. Ortak yazar-kurum ve yazar-anahtar kelime ağ görselleştirme analizleri gerçekleştirildi. Bulgular: WoS veri tabanında yapılan tarama sonucunda 1991-2025 yılları arasında arama kriterlerini karşılayan 5060 yayın saptandı. En fazla yayın 1086 yayın (%21.4) ile 2024 yılında yayımlanmıştı. En fazla yayın yapan ülke Amerika Birleşik Devletleri (ABD), en fazla yayın yapan kurum ise Harvard Tıp Fakültesi idi. Türkiye 65 yayın (%1.2) ile 27. sırada yer alıyordu. WoS kategorilerine göre yayınların 780'i mikrobiyoloji, 750'si genel dahili tıp, 591'i biyokimya ve moleküler biyoloji, 500'ü infeksiyon hastalıkları kategorisindeydi. Yazar-anahtar kelime analizinde yapay zekâ, makine öğrenmesi, tanı ve COVID-19 öne çıkan anahtar kelimeler arasında yer aldı. Ortak yazar-kurum analizinde ABD merkezli üniversiteler arasındaki iş birliği ağlarının belirgin olduğu görüldü. Sonuç: Yapay zekâ ve infeksiyon hastalıkları alanındaki yayın sayısında özellikle 2020 yılından sonra belirgin bir artış görüldü. COVID-19, alanın öne çıkan araştırma konularından biri olurken, antimikrobiyal direnç ve ilaç keşfi de yapay zekâ uygulamalarının araştırıldığı başlıca alanlar arasında yer aldı. Yayın sayısı ve iş birliği ağları açısından ABD ve Çin Halk Cumhuriyeti öne çıktı. Bu bulgular, infeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji alanında yapay zekâ araştırmalarının gelişimini ve başlıca araştırma eğilimlerini ortaya koymaktadır.
