Davut Ünsal ÇAPKAN
Journal of Health Sciences and Medicine - 2026;9(4):886-892
Amaç: Yapay zeka (YZ) radyolojide hızla önem kazanmış ve YZ'nin radyologların yerini alıp alamayacağı konusunda yaygın bir kamuoyu tartışmasına yol açmıştır. YouTube bu algıyı şekillendiren önemli bir kaynak haline gelmiştir; ancak bu tür içeriklerin güvenilirliği, şeffaflığı ve etik kalitesi belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışma, YZ'nin radyologların yerini alma potansiyelini ele alan YouTube videolarının bilgi kalitesini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yöntemler: Bu kesitsel gözlemsel çalışmada, 2017 ve 2025 yılları arasında yayınlanan ve halka açık olan YouTube videoları analiz edilmiştir. Uygun bulunan toplam 183 video; DISCERN aracı, Journal of the American Medical Association (JAMA) kriterleri ve internette sağlık etik kuralları (HONcode) ilkeleri dahil olmak üzere doğrulanmış değerlendirme araçları kullanılarak değerlendirilmiştir. Video özellikleri, yükleyici türü, içerik kategorisi ve etkileşim metrikleri kaydedilmiştir. Tüm videolar iki bağımsız değerlendirici tarafından incelenmiş ve değerlendiriciler arası güvenilirlik Cohen kappa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Bulgular: Genel ortalama DISCERN skoru orta düzeyde bilgi kalitesine işaret etmiştir (39.2+/-9.7). Akademik kurumlar tarafından yüklenen videolar, bireysel kullanıcılar tarafından yüklenenlere göre anlamlı derecede daha yüksek DISCERN skorları göstermiştir (46.5+/-7.9'a karşı 36.0+/-9.1; p<0.001). Videoların hiçbiri dört JAMA kriterinin tamamını karşılamazken, videoların yalnızca %39.3'ü en az altı HONcode ilkesine uymuştur. Etkileşim metrikleri ile bilgi kalitesi arasında zayıf ancak istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler görülmüştür: izlenme sayısı (r=0.18, p=0.012) ve video süresi (r=0.19, p=0.009) DISCERN skorları ile zayıf pozitif korelasyon gösterirken, beğeni/izlenme oranı zayıf negatif korelasyon göstermiştir (r=-0.16, p=0.033). DISCERN puanlaması için değerlendiriciler arası güvenilirlik, 0.87'lik Cohen kappa katsayısı ile mükemmele yakın bulunmuştur. Sonuç: YZ'nin radyologların yerini alıp alamayacağını tartışan YouTube videoları, şeffaflık ve etik standartlarda önemli eksikliklerle birlikte orta düzeyde bilgi kalitesi sergilemektedir. Akademik kurumlar tarafından üretilen içerikler akademik olmayan kaynaklara göre daha güvenilirdir, popülerlik metrikleri ise bilgi kalitesini güvenilir bir şekilde göstermemektedir.
