YAPAY ZEKA VE SANAL GERÇEKLİĞİN GERONTEKNOLOJİ HİZMETLERİNDEKİ ROLÜ: YAŞLILARIN YENİ DOSTU

Ramazan ÖZKAN, Hülya KESKİN

Sağlık Akademisi Kastamonu - 2026;11(2):120-135

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Tezli Yüksek Lisans Programı

 

Yaşlanma ve yaşlılık, son yüzyılın en önemli toplumsal olaylarından birisi olarak Türkiye'de dahil küresel boyutta etkisini göstermiştir. Giderek yaşlanan nüfus kendisiyle birlikte many problemi beraberinde getirmektedir. Bu durum, yaşlıları ve yaşlı sorunlarını hedefleyen geronteknolojinin önemini arttırmaktadır. Geronteknoloji; yaşlanmış bireylerin yaşamlarını kolaylaştırmak için destekleyici cihazlar ve yazılım sistemlerini barındıran gerontoloji ve teknolojiyi birleştiren multidisipliner bir alandır. Geronteknoloji, yaşlanma sürecindeki duyusal ve algısal kayıpların, kuvvet ve hareket kayıplarının telafi edilebileceği önerisinden yola çıkarak, yaşlıların kullanabileceği araç-gereç ve teknolojik desteklerin ergonomik tasarımıyla ilgilenmektedir. Yapay zeka ve geronteknoloji, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak ve sağlık hizmetlerine erişimlerini kolaylaştırmak için önemli bir ilişki içindedir. Yapay zeka destekli cihazlar ve uygulamalar, yaşlıların sağlık durumlarını sürekli olarak izleyerek acil durumlarda hızlı müdahale imkanı sağlar. Ayrıca, yapay zeka sayesinde yaşlı bireylerin sağlık verileri analiz edilerek kişiselleştirilmiş tedavi planları oluşturulabilir. Sanal gerçeklik ise yaşlıların fiziksel ve zihinsel sağlığını desteklemek için kullanılan bir teknoloji olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle demans gibi sağlık sorunları yaşayan bireyler için sanal gerçeklik terapi yöntemleri büyük bir fayda sağlayabilir. Bu teknolojilerin etkin bir şekilde kullanılması, yaşlı nüfusun ihtiyaçlarına daha iyi yanıt verilmesini sağlayabilir ve yaşlı bireylerin yaşamlarını daha keyifli ve anlamlı hale getirebilir. Bu makalede yapay zeka ve sanal gerçekliğin geronteknolojik metodolojisine etkisi ve bu alanda yapılan çalışmalar incelenmiştir.