UFUK BURAK KARCIOĞLU
Eurasian Journal of Health Technology Assessment - 2025;9(1):58-67
Özet Amaç: Sağlık turizmi, hasta odaklı sağlık hizmeti sunumu açısından benzersiz fırsatlar sunmaktadır. Ancak, yapay zekânın (YZ) hasta yolculuğu sürecindeki yönetim uygulamalarını iyileştirme potansiyeli yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, sağlık turizminde hasta deneyimini ve operasyonel verimliliği artırmak amacıyla yapay zekânın potansiyelini incelemeyi ve kapsamlı bir kavramsal çerçeve önermeyi amaçlamaktadır. Yöntem: 2007 ile 2023 yılları arasında yayımlanmış toplam 100 yayının (95 hakemli makale ve 5 sektör raporu) analiz edildiği yapılandırılmış bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Bulguların sentezlenmesi ve Yapay Zekâ Destekli Sağlık Turizmi Hasta Yolculuğu Modeli (YZ-STHYM) geliştirilmesi için tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu model, hasta yolculuğunun temel aşamalarında YZ uygulamalarının entegrasyonunu içermektedir. Bulgular: YZ-STHYM çerçevesi, sağlık turizmi hasta yolculuğunun beş ana aşamasını tanımlamaktadır: (1) Bilgi Arayışı, (2) Planlama ve Rezervasyon, (3) Seyahat ve Tedavi, (4) Tedavi Sonrası Takip ve (5) Geri Bildirim ve Sadakat. Sanal asistanlar, kestirimsel analizler, gerçek zamanlı izleme, uzaktan sağlık hizmetleri (tele-tıp) ve duygu analizi gibi çeşitli YZ teknolojileri bu aşamalara eşleştirilmiştir. Bu araçlar, kişiselleştirilmiş hizmetler, geliştirilmiş operasyonel iş akışları ve uluslararası sağlık turizmi destinasyonlarında hasta memnuniyetinin artırılmasına katkı sağlamaktadır. Sonuç: YZ-STHYM çerçevesi, hasta odaklı hizmet tasarımı ile veri odaklı sağlık yönetimi arasında stratejik bir köprü işlevi görmektedir. Sağlık turizmi sağlayıcılarının rekabet gücünü artırma potansiyeli taşımasına rağmen, veri gizliliği, maliyet ve altyapı gereksinimleri gibi zorlukların dikkatle yönetilmesi gerekmektedir. Bu çerçeve, paydaşlar için pratik içgörüler sunmakta ve sağlık turizmi yönetiminde yapay zekâ entegrasyonuna yönelik gelecekteki ampirik araştırmalar için zemin hazırlamaktadır.
