İsmail Ege SUBAŞI, Ahmet TOPÇU, Furkan SAYDIN
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(9):1037-1041
AMAÇ: Tek bir abdominal cerrahi öyküsü bulunan yapışıklığa bağlı ileus hastalarında cerrahi müdahale gereksinimi ile ilişkili faktörleri değerlendirmek ve operasyon süresi ile ileus gelişim zamanı arasındaki ilişkiyi incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmaya, 1 Ocak 2021 ile 1 Ocak 2026 tarihleri arasında üçüncü basamak bir merkezde yapışıklığa bağlı ileus tanısı alan 450 hasta (n=450) dahil edilmiştir. Mekanik obstrüksiyonu olan hastalar ve birden fazla abdominal cerrahi geçirmiş olanlar dışlanmıştır. Hastalar cerrahi (n=302) ve konservatif (n=148) tedavi gruplarına ayrılmıştır. Yaş, cinsiyet ve ASA skorları açısından gruplar benzer bulunmuştur (p>0.05). Önceki cerrahi tipi, operasyon süresi, cerrahi yaklaşım, kontaminasyon durumu ve ileus gelişim süresi gibi klinik değişkenler analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde bağımsız örneklem t-testi, ki-kare testi, Pearson korelasyon analizi ve çok değişkenli lojistik regresyon kullanılmıştır. BULGULAR: Toplam 450 hastanın 302'sinde (%67.1) cerrahi müdahale gerekmiştir. Cerrahi grupta operasyon süresi konservatif gruba göre anlamlı derecede daha uzun bulunmuştur (4.3+/-1.8 vs. 3.1+/-1.6 saat, p=0.003). Açık cerrahi oranı (%75 vs. %52, p=0.037) ve kontamine cerrahi saha (%78 vs. %60, p=0.030) cerrahi grupta daha yüksek saptanmıştır. Cerrahi gereksinimi olan hastalarda ileus gelişim süresi daha kısa bulunmuştur (5.5+/-1.9 vs. 6.8+/-2.1 ay, p=0.002). Operasyon süresi ile ileus gelişim zamanı arasında anlamlı negatif korelasyon tespit edilmiştir (r=-0.32, p<0.05). SONUÇ: Operasyon süresi, cerrahi yaklaşım ve kontaminasyon durumu, yapışıklığa bağlı ileus hastalarında cerrahi müdahale gereksiniminin önemli belirleyicileridir. Operasyon süresi ile ileus gelişim zamanı arasında orta derecede negatif ilişki bulunması, daha uzun süren ameliyatların daha erken semptom başlangıcı ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, cerrahi faktörlerin hem komplikasyon gelişme olasılığını hem de zamanlamasını etkileyebileceğini göstermektedir.
