SEVGİ DENİZ DOĞAN, İNAN GÜMÜŞ
Cerrahi Sanatlar Dergisi - 2025;18(1):6-13
ÖZET Çalışma 16. yüzyılın başında kaleme alınmış olan Alâ’im-i Cerrâhîn adlı tıp metnindeki “yara” konusunun incelenmesi amacıyla nitel araştırma tekniklerinden içerik analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada eserin, yeni oluşmuş yaraların tedavi ve bakım yöntemlerinin anlatıldığı “tâze yaraları bildürür” başlıklı birinci babı değerlendirilmiştir. Eserin incelenmesi sonucunda yaraların sınıflandırılması, yara tedavisi ve yaralı hastanın bakımı olmak üzere üç tema belirlenmiştir. Yara tedavisine ilişkin olarak kanamanın durdurulması, yaraya sütur uygulamaları, pansuman uygulamaları ve bitkisel tedavilerden bahsedildiği görülmektedir. Ayrıca yaralı hastanın bakımında güvenli çevrenin sağlanması ve sürdürülmesi, yeme içme, kişisel temizlik ve giyim, hareket ve beden ısısının kontrolü konularına değinilmiştir. Eserde tedavi ve bakıma yönelik bahsedilen uygulamaların çoğu günümüzde geçerliliğini kaybetmiş olsa da eserin yazıldığı dönemin kısıtlı imkânları göz önünde bulundurulduğunda bazı uygulamaların hâlâ geçerliliğini koruduğu görülmektedir.
