Sebiha KABLAY
Toplum ve Hekim - 2026;41(2):83-291
Yeni Kamu İşletmeciliği kamusal hizmetlerin ticarileşmesinde önemli rol oynamakta, kamunun örgütlendiği ve hizmet ürettiği alanlar sermayeye açılmaktadır. Sermayeye yeni birikim alanları özelleştirmeler, kamu-özel ortaklıkları ile sağlanırken, kamunun örgütlendiği alanda ise işletmecilik anlayışıyla hizmet sunumu yapılmaktadır. Esnek istihdam modelleri, kadroların geçicileştirilmesi, taşeronlaşmanın yanı sıra ücret esnekliği modelleri ise kamu hizmetinin sunumunda işletmecilik anlayışını yerleştirmektedir. Dönüşümün yaşandığı alanlardan birisi de sağlık hizmetleridir. Performansa dayalı ek ödeme sistemleri sağlık alanında kullanılan kamusal hizmetlerin dönüşümünü sağlayan önemli bir araçtır. Bu ödeme sistemleri ile kamu hizmetinde kamu yararı ilkesi değil rekabet ilkesi yerleştirilmekte, gelirini yükseltmek isteyen emekçi daha fazla çalışmak, meslektaşı ile rekabet etmek zorunda kalmaktadır. Diğer yandan bu ödeme biçimi kışkırtılmış talep ile artan sağlık hizmeti talebini karşılamanın da bir yolu olarak görülmektedir. Sağlık emekçileri artan hasta ve iş yükü ile mücadele ederken sürekli zamanla ve meslektaşlarıyla da yarışmaktadır. Bu yarış emekçileri yorgun ve umutsuz kılarken, işlerine yabancılaşmasına da neden olmaktadır.
